Türkiye’de kırsal bölgelerde ve orman köylerinde yaşayan vatandaşların en büyük kabusu, farkında olmadan işledikleri “Orman Sınır İhlali” suçlarıdır. Birçok arazi sahibi; “Dededen kalma sınır burası”, “Yıllardır ekiyorum” veya “Muhtarın izni var” diyerek kullandığı arazide, aslında Orman Kanunu’na muhalefet suçunu işlediğini ancak mahkeme kağıdı gelince öğrenir.
Ancak kanunlar duygularla değil, resmi koordinatlarla çalışır. Orman sınırları “göz kararı” veya “çit” ile belirlenmez. Yapacağınız 1 metrelik bir taşma bile sizi Asliye Ceza Mahkemeleri ile karşı karşıya getirebilir.
Bu bilgilendirme yazısında; orman açma (tecavüz) suçunu, hukuki boyutunu, cezalarını ve arazinizin sınırlarından şüpheleniyorsanız izlemeniz gereken yasal yolu anlattık.
Halk arasında “yer temizleme” veya “dikenlik sökme” olarak bilinen eylem, 6831 Sayılı Orman Kanunu’na göre ciddi bir suçtur. Kanun koyucu bu eylemleri iki ana başlıkta toplar:
Orman örtüsünü (ağaç, fidan, çalı, makilik veya orman toprağı üzerindeki bitkiyi) yok ederek, o alanı tarla, bahçe veya yerleşim yeri haline getirmektir.
Örnek: Orman bitişiğindeki tarlanızı genişletmek için ağaçları kesip, köklerini söküp o alanı bahçenize katmak.
Sonuç: Orman varlığını kalıcı olarak eksilttiği için cezası en yüksek olan suçtur.
Orman sayılan bir alana (ağaç kesmeden bile olsa) fiziki müdahalede bulunmaktır.
Örnek: Orman arazisine ev yapmak, ahır kurmak, tel çit çekmek, hayvan otlatmak veya var olan boşluğa mahsul ekmek.
Kritik Bilgi: Bir yerin “Orman” sayılması için üzerinde illaki ağaç olması gerekmez. Kadastro haritasında “Orman” olarak işlenen boş bir kayalık bile hukuken ormandır.
Maalesef hayır. Türk Ceza Kanunu’na göre “Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz.” Orman İdaresi, mülkiyete yapılan müdahalelerde niyetinize değil, eyleme bakar.
Hakkınızda “Suç Zaptı” tutulursa şu yaptırımlarla karşılaşırsınız:
Hapis Cezası: Orman açma ve işgal suçları, 6831 Sayılı Kanun’un 93. maddesi gereğince 1 yıldan başlayan hapis cezaları ile yargılanır. Eğer bu suçu “motorlu testere” veya iş makinesi ile işlediyseniz ceza artırılır.
Müsadere (El Koyma): Oraya yaptığınız ev, villa veya diktiğiniz 10 yıllık verimli ceviz bahçesi ne kadar masraflı olursa olsun, mahkeme kararıyla devlet tarafından müsadere edilir (el konulur).
Para Cezaları: “Ağaçlandırma Gideri”, “Orman Tazminatı” ve oluşan kamu zararı sizden tahsil edilir.
Vatandaşların en sık düştüğü hata şudur: “Ben burayı açayım, nasılsa af çıkar veya 2B olur, parasını öderim.”
Bu, hukuken MÜMKÜN DEĞİLDİR. 2B Arazisi; kanunen 31.12.1981 tarihinden önce orman vasfını kaybetmiş yerleri kapsar. Bugün veya yakın tarihte yapılan hiçbir açma işlemi 2B kapsamına girmez. Aksine, bu alanlar “Yeni Açma” olarak değerlendirilir ve savcılığa suç duyurusunda bulunulur.
Komşunuzun sözüyle veya eski çitlere güvenerek hareket etmeyin. Orman sınırları, Orman Kadastro Haritaları ile sabittir.
Eğer arazinizin ormanla sınırı varsa veya orman bitişiğinde bir yer satın alacaksanız, kendinizi garantiye almak için şu adımları izlemelisiniz:
Harita Mühendisine Ölçüm Yaptırın (LİHKAB): Sınır tespiti (Aplikasyon) işlemi, yetkili Harita Mühendisleri veya LİHKAB (Lisanslı Harita Kadastro Büroları) tarafından yapılır. Arazinizin köşe kazıklarını teknik cihazlarla çaktırın.
Orman Kadastrosunu Kontrol Ettirin: Haritacının belirlediği sınırların, “Orman Sınırı”na taşıp taşmadığını kontrol edin. Orman Kadastro haritaları ile Tapu Kadastro haritaları bazen uyumsuz olabilir. Bu teknik yorumu bir Orman Mühendisinden danışmanlık alarak öğrenebilirsiniz.
Orman davaları yıllarca sürer, maddi ve manevi olarak sizi yıpratır. Mahkeme koridorlarında uğraşmak yerine, arazinizi kullanmaya başlamadan önce sınırlarınızı yetkili harita mühendislerine ölçtürmeniz en güvenli yoldur.
Unutmayın; ormanlar milli servettir. Bilinçli hareket etmek, hem sizi hukuki risklerden korur hem de doğayı korumanızı sağlar.
/Hizmet
