Enerji santrali orman izni, lisanslı RES, HES ve biyokütle santrallerinin orman sayılan alanda kurulabilmesi için orman idaresinden alınan saha kullanım iznidir. Hangi izin? Bu sahalar genellikle Orman Kanunu’nun 17. maddesindeki izinler altında değerlendirilir; nihai değerlendirme projeye ve idareye göre yapılır. İzin alanı? Türbin, trafo, yol ve şantiye gibi bütün ünitelerin orman içindeki toplam alanı. Kapsamımız: Orman izin dosyası; ÇED ve üretim lisansı ayrı uzmanlıktır.
Santral türüne göre dosyada öne çıkan konular
Her santral tipinin sahaya etkisi farklıdır; dosyada öne çıkan konu da buna göre değişir.
GES
Orman sayılan alanda lisanslı güneş santraline ve kaynağı ne olursa olsun lisanssız elektrik üretim tesisine 17/3 izni verilmez. İstisna: 17/3 kapsamında ve turizm amacıyla izin verilen bina ve tesislerin çatı ve cepheleri, baraj ve gölet rezervuar alanları ile rezervuarlı ya da regülatörlü HES sahalarındaki su yüzeyleri. Taşlık ve kayalık alanda lisanslı GES’e izin veren 2023 hükmü Danıştay 8. Dairesinin 05.03.2025 kararıyla iptal edildi. Maden ruhsat sahasındaki lisanssız yenilenebilir enerji tesisi 16. madde yönetmeliğinde ayrıca düzenlenir. Arazinin orman sayılıp sayılmadığını koordinatlarla kontrol ederiz.
RES
Türbin temelleri, platformlar ve şantiye yolları noktasal ve doğrusal alanlar oluşturur.
HES
İletim ve tesis alanları santralin yapısına göre tanımlanır. Su gömülü bir boruyla iletiliyorsa hendek ve çalışma şeridi hat boyunca doğrusal bir koridor, güzergâh üzerindeki su yapıları noktasal alanlar oluşturur; yapılara ulaşan servis yolu da talep alanına girer. Orman izni suyun kendisini kullanma hakkı vermez; yalnız orman alanında kullanılan yer için verilir. Boru koridorunun nasıl çizildiğini su isale hattı yazımızda anlattık.
Biyokütle
Üretim ve depolama sahaları öne çıkar. Bu sahalara ulaşan yol ve şantiye alanı da talep alanına girer.
Şebeke bağlantı hattı
Santrali şebekeye bağlayan hat santral sahasından ayrı değerlendirilir. Havai hatta izin alanını direk temelleri ile iletkenlerin altındaki koruma bandı, yeraltı kablosunda kablo hendeği ve çalışma şeridi oluşturur. Ayrıntı enerji nakil hattı yazımızda.
17. madde kapsamında süreç
- 1Ön değerlendirmeSahanın orman içindeki niteliği ve izin türü. Vaziyet planını orman kadastrosu ve meşcere haritasıyla çakıştırır, hangi ünitenin orman sayılan alanda kaldığını çıkarırız; harita ile arazi arasında fark görülen yerde sınırı sahada kontrol ederiz.
- 2Ünite yerleşimiYerleşim, orman sayılan alanda kalan üniteleri ve etkilenen ağacı en aza indirecek biçimde planlanır.
- 3Saha ölçümü ve ağaç tespitiSaha sınırı ve ünite alanları içindeki ağaçları sahada sayar, türünü ve göğüs çapını kaydeder, haritaya işleriz. Koordinat ve harita çalışması saha ölçümüne dayanır ve her proje için ayrı hazırlanır.
- 4Dosya ve haritalarKoordinatlı harita, ağaç tespiti ve gerekirse rehabilitasyon ve ağaçlandırma dosyaları.
- 5Başvuru ve takipİlgili orman idaresine başvuru ve takibi; devreye giren makamlar projeye göre değişir. İdare, dosyanın kapsamına göre ek belge ya da düzeltme isteyebilir.
Enerji santrali izin dosyasında ne teslim ediyoruz?
İzin dosyasının tam içeriği kuruma ve santral tipine göre değişir. Vaziyet planı, proje bilgileri ve talep sahibine ait belgeler sizden gelir; bunlara ek olarak genellikle şunları hazırlarız:
- Saha haritası: Vaziyet planındaki üretim üniteleri, trafo ve şalt sahası, idari yapı, şantiye ve yol alanları ölçekli, koordinatlı haritada.
- Koordinat özet cetveli: Saha sınırları ve ünite alanlarının koordinatları.
- Kadastro çakıştırması: Sahanın ve ünitelerin orman sayılan alanda kalan bölümü.
- Alan hesabı: Orman içinde kalan her ünitenin alanı ayrı ayrı ve toplam izin alanı; şantiye ve yol alanları dahil.
- Ağaç tespiti: İzin alanındaki ağaçların cins ve adet olarak tespiti.
- Rehabilitasyon ve ağaçlandırma dosyası: Gerekirse, izin dosyasıyla birlikte.
Süre ve bedeli ne belirler?
- Saha alanı: Orman içinde kalan ünite, şantiye ve yol alanlarının toplamı.
- Ünite sayısı: Panel dizisi, türbin ya da tesis yapısı sayısı.
- Ağaç varlığı: Etkilenen ağaç miktarı; sık ve yaşlı meşcerede kesim ve rehabilitasyon yükü artar.
- Sahanın niteliği ve kurum süreçleri: Sahanın orman içindeki niteliği ve ilgili kurumların iş yükü.
- Dosyanın eksiksizliği: Eksik belge başvuruyu bekletir; yerleşim değişikliği harita ve koordinat işini yeniden yaptırır.
Santral sahasının koordinatlarını ve ünite yerleşimini gönderin; izin kapsamını çıkaralım.
Sık sorulanlar
Santral projesinde orman izin dosyası ÇED ve üretim lisansından nasıl ayrılır?
Orman izin dosyası yalnız santral sahasının orman sayılan bölümü içindir; bu bölümü koordinatlı harita, alan hesabı ve ağaç tespitiyle gösterir ve orman idaresine sunulur. ÇED projenin çevresel değerlendirmesidir. Üretim lisansı da ÇED kararı da sahanın orman sayılan bölümünü kullanma izni yerine geçmez; bu bölüm için orman izni ayrıca alınır. Orman izin dosyasını, ÇED ve lisans dosyalarında kullanılan vaziyet planı ve saha sınırıyla aynı veri üzerinde hazırlarız.
RES ve HES için izin alanı nasıl belirlenir?
Türbin temelleri, santral binası, trafo, yol ve şantiye gibi bütün ünitelerin orman içinde kapladığı toplam alana göre hesaplanır. Dosyada unutulan bir şantiye ya da yol alanı sonradan ek başvuru gerektirebilir.
Enerji santralinde ünite yerleşimi izin alanını ve bedeli nasıl etkiler?
Yerleşim, hangi ünitenin orman sayılan alanda kalacağını belirlediği için izin alanını ve ona bağlı bedeli doğrudan etkiler. Bir üniteyi orman sayılan alanın dışına almak izin alanını, ağaçsız bir bölüme kaydırmak etkilenen ağacı azaltır. Panel dizilerini, türbinleri ve yolları orman kadastrosu ve meşcere haritası üzerinde çalışır, her yerleşim seçeneği için orman içindeki alanı ve etkilenen meşcereyi ayrı hesaplarız.
Rüzgâr santralinde türbin yolları orman izin alanına girer mi?
Orman içinde kalan bölümleri girer. Yol yamaçtan geçiyorsa kazı ve dolgu şevleri, yağmur suyu hendeği ve dönemeçlerdeki genişleme de talep alanına eklenir. Mevcut orman yolları kullanılabiliyorsa yeni açılacak yol kısalır ve kesilecek ağaç azalır; bu yolların hangi koşulla kullanılacağını orman idaresine sorup dosyaya işleriz.
Enerji santrali orman izni için hangi proje bilgileri gerekir?
Santral sahasının koordinatları ya da KMZ dosyası, vaziyet planı ve ünite yerleşimi, santral tipi ve kurulu güç ile talep sahibine ait belgeler. İzin; santral tipine, kurulu güce ve sahanın orman içindeki niteliğine göre farklı teknik değerlendirmelere tabi olabilir.
Kaynaklar ve mevzuat
- 6831 sayılı Orman Kanunu (m.17) mevzuat.gov.tr ↗
- Orman Kanununun 17 nci Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik Resmî Gazete ↗


