Orman izinleri

Ormandan Su Borusu ve İsale Hattı Geçirme İzni

Su hattı güzergâhı orman sayılan alana giren kurum, şirket ve malikler için: isale hattının hangi izne tabi olduğu, başvuru adımları, boru koridoru ile depo alanının çizilmesi ve bedel kalemleri.

Yazan: Ömer Buğra Avcı, Yüksek Orman Mühendisi · OMO 21525Güncelleme: · 7 dk okuma
Özet · Doğrudan cevap

Orman sayılan alandan geçen bir su borusu ya da isale hattı için 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin üçüncü fıkrasına göre izin alınır; başvuru e-Devlet üzerinden yapılır, dosyayı orman bölge müdürlüğü inceler. İzin; boru koridoru, depo ve kaptaj gibi yapıların orman içinde kapladığı alan için, süreli ve bedelli verilir. Boru komşunun tapulu tarlasından geçecekse Türk Medeni Kanunu m.744 uygulanır.

Toprak yığınının üzerinde duran su borusu
İçindekiler
  1. İsale hattı nedir, hangi hatlar izne tabidir?
  2. Duruma göre ne olur?
  3. Başvuru nasıl yapılır, ön izin ve kesin izin nedir?
  4. Boru koridoru ve depo alanı nasıl belirlenir?
  5. Su hattı izninde hangi bedeller ödenir?
  6. Başvurudan önce hangi belgeler hazırlanır?
  7. Sık sorulanlar
  8. Kaynaklar

İçme suyu, sulama veya endüstriyel amaçlı bir isale hattının; kaynaktan depoya, depodan şebekeye ya da parselden parsele taşınması sırasında güzergâhın bir bölümü orman sayılan alanlardan geçebilir. Bu bölüm için 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin üçüncü fıkrasına göre orman idaresinden izin alınır. İzin; boru koridoru, depo ve kaptaj gibi yapıların orman içinde kapladığı alan için, süreli ve bedelli verilir.

Su hatları, yol ve enerji hatlarıyla aynı çerçevede yürüyen 17. madde izinleri arasındadır. Başvuru ve bedel mantığı kardeş izinlerle aynıdır; farkı boru koridorunun ve depo alanının nasıl çizildiği yaratır.

İsale hattı nedir, hangi hatlar izne tabidir?

İsale hattı, suyu kaynaktan, kuyudan ya da baraj gibi bir su yapısından depoya veya arıtma tesisine ileten ana boru hattıdır. Depodan sonra suyu yapılara ve parsellere dağıtan borular şebeke adını alır. İzin açısından hattın adı değil yeri önemlidir: boru, depo ya da kaptaj orman sayılan alanda kalıyorsa izin gerekir.

İçme suyu, sulama ve endüstriyel hatlar aynı fıkraya göre değerlendirilir. Başvuruyu genellikle hattı yapacak kurum ya da kişi yapar. İdare her başvuruda kamu yararı ve zaruret şartına, yani suyun orman dışından makul biçimde getirilip getirilemeyeceğine bakar. Hat orman içindeki bir balık üretim tesisini besliyorsa tesisin kendisi 18. maddeye göre ayrı bir izne bağlıdır; bunu orman içinde balık çiftliği yazısında anlattık.

Borunun geçeceği yerin konumunu ya da güzergâh çizimini gönderin; hattın orman sayılan alana girip girmediğine ücretsiz ön değerlendirmede bakalım. İzin gerekiyorsa teklifi 24 saat içinde iletiriz.

Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525

Duruma göre ne olur?

Su borusu güzergâhı: durum, yapılacak iş ve dayanak
DurumNe yapılır?Dayanak
Boru devlet ormanı sayılan alandan geçiyorBaşvuru e-Devlet üzerinden yapılır, dosyayı orman bölge müdürlüğü inceler; kesin izinde ağaçlandırma bedeli ödenir6831 m.17/3 ve uygulama yönetmeliği
Depo, kaptaj ya da pompa yapısı orman içindeYapının ve ona ulaşan servis yolunun kapladığı alan da talep alanına eklenirAynı yönetmelik
Boru komşunun tapulu tarlasından geçecekBaşka yerden geçirmek olanaksız ya da aşırı masraflıysa, zararın tamamı önceden ödenerek malik katlanmak zorundadır; anlaşma olmazsa mahkemeTürk Medeni Kanunu m.744
Boru izinsiz olarak tarlanızdan geçirilmişHaksız el atmanın önlenmesi dava edilebilir; karşı taraf bedelle geçiş isteyebilirTürk Medeni Kanunu (mülkiyet hakkı, m.744)
Güzergâh kendi tapulu, orman sayılmayan arazinizde ve orada çam, meşe gibi ağaç varO kısımdaki ağaçlar, orman işletme şefliğinin kontrol ve tasdik ettiği işlem dosyasına dayanan tutanakla kesilir; odun satılacaksa keşif, damga ve nakliye işlemi de yapılır6831 m.116, RG 10.12.2020/31330
Orman içindeki bir kaynağın suyu kullanılacakOrman izni suyu kullanma hakkı vermez; su mevzuatına göre ayrıca bakılırSu mevzuatı

Bir isale hattı çoğu zaman bu satırların birkaçından birden geçer. Orman içindeki bölüm orman izniyle, tapulu parsellerdeki bölüm komşuluk hukukuyla ele alınır; güzergâh verisi ikisinde aynı olmalıdır.

Başvuru nasıl yapılır, ön izin ve kesin izin nedir?

Yol, su borusu ve elektrik hattı izinlerinde süreç aynı sırayla ilerler. Su hattında fark, koridorun yanında depo ve kaptaj gibi noktasal yapıların da dosyaya girmesidir.

  1. 1Güzergâh ve talep alanıHattın ekseni, koridor genişliği, depo ve kaptaj yerleri koordinatlı haritada çizilir. Harita orman kadastrosu ve meşcere haritasıyla çakıştırılır.
  2. 2BaşvuruBaşvuru e-Devlet üzerinden yapılır; dosyayı alanın bağlı olduğu orman bölge müdürlüğü inceler. Eksik belge tamamlanmadan başvuru değerlendirmeye alınmaz.
  3. 3Arazi incelemesiİdarenin ekibi güzergâhı yerinde inceler, talep alanındaki ağaç varlığını kayda alır ve izin raporunu hazırlar.
  4. 4Ön izinKesin izin için istenen belgelerin, örneğin altyapı projesinin onayının tamamlanması gerekiyorsa önce ön izin verilir. Ön izin sahada çalışma hakkı vermez; hendek bu aşamada açılmaz.
  5. 5Kesin izin ve bedellerKesin izinle birlikte bedeller hesaplanır; teminat istenirse tutarını idare bildirir. Ödemeler ve idarenin istediği belgeler tamamlandıktan sonra saha teslim edilir; kazı ancak bundan sonra başlar.

Boru koridoru ve depo alanı nasıl belirlenir?

Su hattının izin alanı üç parçadan oluşur: borunun gömüldüğü hendek, kazı ve serim sırasında makinelerin çalıştığı şerit ve güzergâh üzerindeki yapılar. Depo, kaptaj, vana ve pompa yapıları noktasal alanlardır. Hendek ve çalışma şeridi ise hattın boyunca uzanan doğrusal bir koridor oluşturur.

Koridorun genişliği boru çapına, döşeme yöntemine ve arazi eğimine göre projede belirlenir. Hattı mevcut bir orman yolunun kenarından ya da doğal açıklıklardan geçirmek kesilecek ağacı azaltır. Suyun yerçekimiyle akması için hat eğim çizgisini izlemek zorunda kalabilir; bu yüzden en kısa güzergâh her zaman en uygun güzergâh değildir ve birkaç seçenek harita üzerinde karşılaştırılır.

Depo yeri ayrıca düşünülmelidir. Yerçekimiyle dağıtım için depo genellikle yüksek bir noktaya konur ve bu noktalar çoğu zaman ormanlık sırtlardır. Deponun kendisi, ona ulaşan servis yolu ve bakım alanı da talep alanına girer; bunlar dosyada unutulursa sonradan ek başvuru gerekebilir.

Örnek: 1.200 metrelik bir hattın 800 metresi orman içindeyse ve koridor 4 metre çizilirse orman içindeki koridor 3.200 m² eder. Buna 500 m²’lik bir depo ve servis alanı eklenince talep alanı 3.700 m², yani 0,37 hektar olur. Bedeller bu alan üzerinden hesaplanır; rakamlar yalnız hesabın mantığını gösterir.

Hattın güzergâhını ve depo yerini gönderin; orman içinde kalan koridoru ve izin alanını çıkaralım.

Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525

Su hattı izninde hangi bedeller ödenir?

Kalemler yol ve elektrik hattı izinleriyle aynıdır. Kesin izinde ağaçlandırma bedeli, arazi izin bedeli ve idarenin iki gelir kalemi (orman köylülerini kalkındırma ile ağaçlandırma ve erozyon kontrolü gelirleri) alınır; teminat istenip istenmediğini idare bildirir.

Yönetmeliğe göre ağaçlandırma bedeli, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun belirlediği işçi günlük asgari ücretinin 294 gün karşılığı olan birim hektar bedelinin izin alanıyla çarpımıdır. Teminatın tutarını idare izin aşamasında bildirir; 17/3 yönetmeliğindeki teminat hükmü bu yazının son kontrolünde resmi metinden doğrulanamadı. Yukarıdaki 0,37 hektarlık örnekte ağaçlandırma bedeli birim hektar bedelinin 0,37 katı olur.

Birim tutarları her yıl Orman Genel Müdürlüğü belirler; kesin tutarı başvuru sırasında idare hesaplar. Belediye ya da köy gibi kamu idarelerinin hizmet hatlarında bazı kalemlerde muafiyet olup olmadığı başvuru sahibine göre değişir. Kalemlerin tek tek dökümünü elektrik hattı izninin maliyet kalemleri yazısında gösterdik.

Başvurudan önce hangi belgeler hazırlanır?

Tam liste idareye ve projeye göre değişir. Su hattı izni dosyasında genellikle şunlar bulunur:

  • Talep dilekçesi ve proje sahibinin bilgileri
  • Güzergâhı, koridoru ve depo alanını gösteren koordinatlı harita, koordinat özet cetveli
  • Boru hattı projesi; boru çapını ve döşeme yöntemini anlatan teknik açıklama
  • Talep alanındaki ağaç tespiti ve meşcere bilgisi
  • Varsa altyapı projesinin onayına ve suyun kullanımına ilişkin kurum yazıları

Gömülü hatlarda geçici çalışma koridoru ile kalıcı kullanım şeridinin farkı doğalgaz boru hattı orman izni sayfasında anlatılır; aynı ayrım su hattının talep alanında da işe yarar. Güzergâh orman sınırının dışına çıkıp tapulu parselde orman türü ağaçlara denk geliyorsa o kısım için tapulu kesim dosyası ayrıca hazırlanır.

Bu dosyada izin haritasını, koordinatları, ağaç tespitini ve rehabilitasyon planını biz hazırlar, başvuruyu orman idaresi nezdinde takip ederiz. Altyapı projesi, ruhsat, ÇED ve hukuki temsil ayrı uzmanlıktır.

Dayanak ve son kontrol

6831 sayılı Orman Kanunu m.17/3 ve m.116; Orman Kanununun 17 nci Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik; Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik (RG 10.12.2020/31330); Türk Medeni Kanunu m.744. Bedel tutarları her yıl yeniden belirlenir. Son kontrol: Ekim 2026.

Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Komşu taşınmazla ilgili uyuşmazlıkta bir avukata danışın.

Sık sorulanlar

İsale hattı için mutlaka ağaç kesmek gerekir mi?

Her güzergâhta ağaç kesmek gerekmez. Koridor mevcut orman yolunun kenarından ya da doğal açıklıklardan geçirilebiliyorsa etkilenen ağaç sayısı çok düşük kalabilir. Talep alanındaki ağaç tespiti bu soruyu netleştirir; kesilmesi gereken ağaçların nasıl kesileceği iznin koşullarına göre belirlenir.

İçme suyu ve sulama hattı aynı süreçten mi geçer?

Hattın amacı ne olursa olsun, orman sayılan alandan geçen bölüm 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin üçüncü fıkrasına göre izne tabidir ve başvuru adımları aynıdır. Fark başvuru sahibinde ve dosyaya eklenen kurum yazılarında çıkar: içme suyu hattını çoğu zaman belediye ya da köy, sulama hattını sulama birliği ya da proje sahibi yürütür.

Rehabilitasyon yükümlülüğü ne anlama gelir?

İdare, izin sonrasında kullanılan alanın ya da gösterdiği başka bir sahanın ağaçlandırılmasını veya yeniden düzenlenmesini isteyebilir. Gömülü bir hatta bu, hendeğin kapatılması ve çalışma şeridinin yeniden bitkilendirilmesi anlamına gelebilir. Rehabilitasyon planı dosyanın parçasıdır; biz bu planı izin dosyasıyla birlikte hazırlarız.

Ruhsat ve ÇED işlerini de yapıyor musunuz?

Ruhsat, ÇED ve hukuki temsil ayrı uzmanlıktır ve kapsamımız dışındadır; bu konularda ilgili kurum ve uzmanlara yönlendiririz. Bizim kapsamımız izin dosyası, koordinatlı harita, ağaç tespiti, rehabilitasyon planı ve başvurunun orman idaresi nezdinde takibidir.

Komşu tarladan su borusu geçirme hakkı var mı?

Türk Medeni Kanunu’nun 744. maddesine göre su borusunu başka yerden geçirmek olanaksız ya da aşırı masraflıysa, komşu taşınmazın maliki, uğrayacağı bütün zarar önceden ödenerek borunun taşınmazının altından ya da üstünden geçirilmesine katlanmak zorundadır. Önce anlaşma denenir; anlaşma olmazsa mahkemeye başvurulur.

Tarlamdan izinsiz su borusu geçirilmişse ne yapabilirim?

Mülkiyet hakkı, malike taşınmazına yapılan haksız el atmanın önlenmesini dava etme imkânı verir. Ancak boruyu başka yerden geçirmek olanaksızsa karşı taraf 744. maddeye dayanarak bedel karşılığında geçiş isteyebilir. Hangi yolun izleneceğini bir avukatla belirleyin; önce borunun konumunu ve tarihli fotoğraflarını kayda geçirin.

Orman içindeki kaynağın suyunu kullanabilir miyim?

Orman izni suyun kendisini kullanma hakkı vermez; yalnız kaptaj, depo ve borunun orman alanında kapladığı yer için verilir. Suyu kullanma hakkı su mevzuatına göre ayrıca değerlendirilir ve hangi kurumun yetkili olduğu kaynağın türüne ve kullanım amacına göre değişir. İki süreç birlikte planlanırsa izin dosyası eksik kalmaz.

Kaynaklar

Ömer Buğra AvcıYüksek Orman Mühendisi · OMO Sicil No: 21525

Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.

Bu yazılara da göz atın

Doğrudan iletişim

Konuşalım.

Arsa, parsel veya ağacınızı anlatın; doğru belgeyi ve yolu birlikte belirleyelim.

0532 610 81 52