Bahçe toprağı alırken dikkat edilmesi gerekenler
Bahçesine toprak getirtecekler için: nebati toprak ile hafriyat toprağının farkı, iyi toprağın elde nasıl anlaşıldığı, ne kadar toprak gerektiğinin hesabı ve toprağı sermeden önce yapılacaklar.
Bahçe toprağı alırken önce toprağın nereden çıktığı sorulur: bahçe için doğru olan, yüzeyden alınan ve elenmiş nebati (bitkisel) topraktır. İnşaat kazısından çıkan hafriyat toprağı çoğunlukla alt topraktır; organik maddesi düşüktür, sıkışır ve taş ya da moloz taşır. İyi toprak avuçta topaklanır ama dokununca dağılır, ekşi kokmaz ve içinde yapı artığı bulunmaz.
İçindekiler
Bahçe toprağı alırken bakılacak ilk şey renk değil, toprağın nereden çıktığıdır. Koyu renkli her toprak bahçe toprağı değildir: yüzeyden alınan nebati toprak ile inşaat kazısından çıkan hafriyat toprağı kamyonda birbirine benzer, ama bahçede çok farklı sonuç verir. Aradaki fark çoğu zaman ilk yaz, çim sararınca ya da ilk sağanakta bahçe göllenince anlaşılır.
Bu yazı toprağı alırken nelere bakılacağını, ne kadar toprak gerektiğinin nasıl hesaplandığını ve sermeden önce yapılacakları anlatır. Toprağın getirilmesi, serilmesi ve dikimle birlikte yapılması bitki, fidan ve toprak temini işimizin konusudur; orada da belirttiğimiz gibi, birçok bahçede yeni toprak almadan önce mevcut toprağın ıslahı düşünülmelidir.
Nebati toprak ile hafriyat toprağı arasındaki fark nedir?
Nebati toprak (bitkisel toprak, üst toprak) toprağın en üstteki katmanıdır. Bitki köklerinin, çürümüş yaprak ve bitki artıklarının, toprak canlılarının en yoğun olduğu yer burasıdır. Gevşek, havalanan ve suyu hem tutan hem geçiren bir yapısı vardır. Bahçe için alınacak toprak budur.
Hafriyat toprağı, bina temeli ya da yol için yapılan kazıdan çıkan topraktır. Büyük kısmı üst katmanın altındaki alt topraktır: organik maddesi düşüktür, çoğu zaman killidir, taş ve yapı artığı taşıyabilir. Yağmurdan sonra sıkışıp sertleşir, üzerinde su tutar ya da kuruyunca çatlar.
| Bakılan özellik | Nebati (üst) toprak | Hafriyat (alt) toprak |
|---|---|---|
| Nereden çıkar? | Yüzeydeki bitkili katmandan | Kazıdan, çoğu zaman derinden |
| Organik madde | Yüksek, rengi koyu | Düşük |
| Yapı | Gevşek, havalanır | Sıkışır, sertleşir |
| Su | Hem tutar hem geçirir | Göllenir ya da kuruyunca çatlar |
| Nerede kullanılır? | Çim alanı, tarh, dikim çukuru | Temizse kot yükseltmede alt dolgu; üstü nebati toprakla örtülür |
Temiz hafriyat toprağı işe yaramaz değildir; bahçenin kotunu yükseltmek için alta serilebilir. Yanlış olan, onu bitkinin kök salacağı üst katman olarak kullanmaktır.
Bahçenizin yüzeyindeki toprak inşaattan kalan alt toprak mı, ıslahla kullanılabilecek bir toprak mı? Yüzeyin ve bir kürek derinlikte açtığınız çukurun fotoğraflarını konumla gönderin; yeni toprak gerekip gerekmediğine dair ön değerlendirme ücretsizdir.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525İyi bahçe toprağı nasıl anlaşılır?
Toprağı almadan önce bir numune isteyin ya da yığını yerinde görün. Laboratuvar gerekmeden yapılabilecek dört kontrol vardır:
- Doku (sıkma testi): Nemli bir avuç toprağı sıkın. Hamur gibi yapışıp parlıyorsa kil, avuçta tutunmayıp akıyorsa kum fazladır. İyi bahçe toprağı topaklanır ve parmakla dokununca dağılır.
- Koku: İyi toprak nemli toprak gibi kokar. Ekşi, çürük ya da keskin bir koku, toprağın uzun süre havasız ve ıslak kaldığını gösterebilir.
- İçerik: Tuğla, beton, cam, plastik, demir ve asfalt parçası olmamalıdır. Bunlar bitkiye zarar verir, çim biçme makinesini ve el aletlerini bozar.
- Kök ve ot parçası: Yoğun kök ve toprak altı gövde parçası, toprağın ayrık gibi yabancı otları da taşıyabileceğini gösterir. İyi elenmiş toprakta bu parçalar azdır.
Renk tek başına ölçü değildir. Koyu renk organik maddeye işaret edebilir, ama ıslak toprak da kuru topraktan koyu görünür. Aynı yığından alınan kuru ve ıslak iki avuç yan yana konursa renk yanıltmaz.
Geniş bir alan için toprak alınacaksa bir numuneyi toprak analiz laboratuvarında pH, tuzluluk, kireç ve organik madde yönünden inceletmek yerinde olur. Bahçe bitkilerinin çoğu hafif asit ile hafif bazik arasındaki toprağı sever; ormangülü, açelya ve kamelya gibi türler ise asitli toprak ister.
Karışım toprak mı, saf nebati toprak mı?
Piyasada nebati toprağın yanında karışım ya da dikim toprağı da satılır. Genellikle nebati toprağa olgunlaşmış kompost ya da iyi yanmış hayvan gübresi katılır; bazı karışımlarda kum ya da mil de bulunur. Oran satıcıdan satıcıya değişir; alırken içinde neyin, hangi oranda olduğunu sorun.
Gübrenin yanmış olması önemlidir. Taze hayvan gübresi kökü yakabilir ve yabancı ot tohumu taşır. Olgunlaşmış gübre ve kompost koyu, ufalanan ve hafif toprak kokulu olur; keskin amonyak kokusu olgunlaşmadığını gösterir.
Çim alanının tamamı için çoğu zaman elenmiş nebati toprak yeterlidir. Zengin karışım daha çok dikim çukurunda ve çiçek tarhında kullanılır; bütün bahçeyi karışımla doldurmak maliyeti artırır, sonucu aynı ölçüde artırmaz. Toprak ve zemin hazırlığının çevre düzenleme bütçesindeki yerini peyzaj fiyatları yazısında anlattık.
Ne kadar toprak gerekir, nasıl hesaplanır?
Hesap metreküp üzerinden yapılır: alan (m²) x serilecek kalınlık (m) = gereken toprak (m³). 100 metrekarelik bir çim alanına 10 santimetre toprak serilecekse 100 x 0,10 = 10 metreküp gerekir. Gevşek toprak serilip sulandıkça oturur; bu yüzden hesabın biraz üzerinde sipariş vermek gerekir.
| Kullanım | Toprak kalınlığı | Not |
|---|---|---|
| Rulo ya da tohum çim alanı | 8-12 cm elenmiş bahçe toprağı | Alttaki sıkışmış zemin önce gevşetilir. |
| Çiçek ve yer örtücü tarhı | 20-30 cm | Karışım toprak tercih edilir. |
| Çalı, çit ve ağaç | Tüm alana değil, dikim çukuruna | Çukur kök topağının iki katı genişlikte, topakla aynı derinlikte açılır. |
| Kot yükseltme | Gereken yükseklik kadar | Alta temiz dolgu, üste nebati toprak serilir. |
Siparişi kamyon sayısıyla değil metreküple verin. Bir kamyonun taşıdığı toprak aracın tipine göre değişir; “iki kamyon” iki satıcıda farklı miktar demek olabilir.
Toprağı sermeden önce ne yapılmalı?
En iyi toprak da yanlış zemine serilirse işe yaramaz. İnşaattan çıkmış bahçelerde üst toprak çoğu zaman sıyrılmış, geriye iş makinesiyle sıkışmış bir dolgu kalmıştır. Bu zeminin üstüne doğrudan serilen yeni toprakta su iki katmanın arasında birikir; kökler aşağı inmez, çim ve bitki yüzeyde kalır.
- 1Moloz ve taşı toplayınYüzeydeki yapı artığı, beton parçası ve büyük taşlar toprak gelmeden alınır.
- 2Alt zemini gevşetinSıkışmış zemin kabartılır; yeni toprakla arasında suyun takıldığı keskin bir sınır kalmaz.
- 3Eğimi verinYüzey suyu evden ve duvar diplerinden uzağa akacak biçimde tesviye edilir.
- 4Altyapıyı döşeyinSulama boruları ve gerekiyorsa drenaj hattı toprak serilmeden yerleştirilir.
- 5Toprağı serin ve oturtunToprak serilir, hafifçe bastırılır ve sulanır; oturan yerler tamamlanır.
Yağmurdan sonra bahçenin bir köşesinde su günlerce çekilmiyorsa sorun yeni toprakla çözülmez; önce suyun nereye gideceği planlanır. Bunu bahçe drenajı sayfasında anlattık. Rulo çim serilecek alanda zemin hazırlığının ayrıntısı rulo çim serme sayfasındadır.
Toprağın kalitesi kadar, altına serildiği zeminin hazırlığı da sonucu belirler.
Toprak alırken satıcıya ne sorulmalı?
- Toprak nereden çıktı: yüzeyden mi, bir kazıdan mı?
- Elendi mi; elendiyse taş ve kök parçası kaldı mı?
- Karışımsa içinde ne var, oranı ne?
- Fiyat metreküp üzerinden mi, kamyon başına mı; kamyon kaç metreküp taşıyor?
- Numune görülebilir mi, teslim edilecek toprak numuneyle aynı yığından mı?
- Kamyon boşaltma yerine yanaşabilir mi, yoksa toprak elle mi taşınacak?
“Orman toprağı” adıyla satılan ürünlerin de kaynağını sorun. Ormandan toprak almanın hukuki durumunu ormandan toprak almak suç mu sayfasında ayrıca anlattık.
Toprak teslim edilirken neye bakılır?
Kamyon boşaltılırken yığına bir kez daha bakın: renk ve doku numuneyle aynı mı, gözle görülen moloz var mı? Çok ıslak toprak hem ağır gelir hem de serilirken sıkışır; mümkünse kuruca bir günde serilmesi daha iyidir. Serilen toprak ilk sulamadan sonra birkaç gün izlenir; göllenen yer, alttaki zeminin yeterince gevşetilmediğini gösterir.
Kaç metreküp toprak gerektiğini alanı yerinde ölçerek çıkaralım, toprağın getirilmesini ve serilmesini kalemli teklife yazalım. İstanbul içinde yerinde inceleme ücretsiz.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Sık sorulanlar
Nebati toprak nedir?
Nebati toprak, toprağın en üstteki, bitki köklerinin ve organik maddenin yoğun olduğu katmanından alınan topraktır; bitkisel toprak ya da üst toprak da denir. Rengi genellikle koyudur, yapısı gevşektir ve toprak canlılarını taşır. Bahçe için satılan nebati toprağın taş, kök ve ot parçalarından arındırılmak üzere elenmiş olması beklenir.
Hangi toprağı almalıyım?
Çim alanı, çiçek tarhı ve dikim çukuru için elenmiş nebati toprak ya da nebati toprağın olgunlaşmış kompost veya iyi yanmış gübreyle karıştırıldığı dikim toprağı uygundur. İnşaat kazısından çıkan alt toprak bahçenin üst katmanı için uygun değildir. Temiz olanı kot yükseltmek için alta dolgu olarak kullanılabilir; üstü nebati toprakla örtülür.
Ucuz toprak neden riskli?
Ucuz toprakta asıl risk, yüzey toprağı yerine bir kazıdan çıkan alt toprağın verilmesidir. Bu toprağın organik maddesi düşüktür, yağmurdan sonra sıkışıp sertleşir, suyu geçirmez ve içinde taş, beton ya da demir parçası bulunabilir. Üzerine serilen çim ve dikilen bitki zayıf gelişir; sorun çoğu zaman ilk sıcaklarda ya da ilk yağmurlarda görünür.
Kaç kamyon toprağa ihtiyacım var?
Önce metreküp hesaplanır: alan (m²) x serilecek kalınlık (metre). 100 metrekarelik bir çim alanına 10 santimetre toprak için 100 x 0,10 = 10 metreküp gerekir. Toprak serilip sulandıkça oturduğu için hesabın biraz üzerinde sipariş verilir. Bir kamyonun kaç metreküp taşıdığı araca göre değiştiği için siparişi kamyon sayısıyla değil, metreküple verin.
İyi bahçe toprağı nasıl anlaşılır?
Nemli bir avuç toprağı sıkın: hamur gibi yapışıp parlıyorsa kili, avuçta tutunmayıp akıyorsa kumu fazladır; iyi toprak topaklanır ve dokununca dağılır. Toprak kokusu taşımalı, ekşi ya da çürük kokmamalıdır. Tuğla, beton, cam, plastik ve demir parçası bulunmamalı; yoğun kök ve ot parçası da toprağın yabancı ot taşıyabileceğini gösterir.
Toprağı sermeden önce ne yapılmalı?
Alttaki zemin gevşetilmelidir. İnşaattan kalan sıkışmış dolgunun üstüne doğrudan serilen yeni toprakta su iki katmanın arasında birikir ve kökler aşağı inmez. Önce moloz ve taş toplanır, alt zemin kabartılır, eğim suyun evden uzağa akacağı biçimde verilir, sulama boruları döşenir; sonra toprak serilir. Su birikmesi sürekliyse önce drenaj çözülür.
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
