LEYLANDİ NEDEN SARARIR?

Kısa cevap: Leylandi neden sararır sorusunun cevabı çoğu zaman kökte gizlidir. Sararmanın en sık yedi nedeni: kök boğazında su göllenmesi, derin dikim, Seiridium kanseri, kırmızı örümcek, aşırı veya yanlış zamanlı gübre, rüzgâr ve tuz yanığı, komşu köklerle rekabet. Sararmanın deseni (tek dal mı, tek yön mü, dipten mi yukarıdan mı) nedeni büyük ölçüde ele verir.

Önce Deseni Okuyun

1. Kök Boğazında Su

Leylandi ıslak ayak sevmez. Killi toprakta veya çukurda kalan bir hatta su birikirse kök boğazı çürür ve bitki dipten yukarı doğru sararır. Çözüm gübre değil drenajdır: hattın eğimini düzeltmek, dip malçını 5 santimden fazla tutmamak, sulamayı seyrek ve derin yapmak.

2. Derin Dikim

Fidan tüplüsündeki kök boğazından daha derine dikildiyse yıllar sonra bile bunun bedeli ödenir. Kök boğazı toprak seviyesinde olmalıdır. Dikim aşamasındaki bu hata, İstanbul’da gördüğümüz leylandi kayıplarının önemli bir bölümünü açıklıyor.

3. Seiridium Kanseri

Türkiye’de leylandi ve servi çitlerinin en yaygın hastalığıdır; bitki sağlığı uygulamalarında Tarım ve Orman Bakanlığı ruhsatlı preparatlar kullanılmalıdır. Tek tek dallar uçtan başlayarak kahverengileşir, dalda reçine akıntısı ve çökük kanser yaraları görülür. Erken aşamada hastalıklı dal, sağlam dokunun 15-20 santim gerisinden kesilir; kesilen materyal bahçede bırakılmaz, makas her kesim arasında dezenfekte edilir.

4. Kırmızı Örümcek

Sıcak ve kuru geçen yazlarda patlar. İğne yapraklar donuklaşır, dal aralarında ince ağ oluşur. Erken fark edilirse basınçlı su ve uygun akarisitle kontrol edilir; geç kalınırsa hattın tamamı grileşir.

5. Gübre ve Sulama Hataları

Temmuz ortasında verilen azotlu gübre, bitkiyi zorlar ve uç sürgünleri kavurur. Aynı şekilde uzun kuraklıktan sonra ani bol su kökü şoka sokar. Doğru ritim için leylandi bakımı takvimimize bakabilirsiniz.

6. Rüzgâr ve Tuz Yanığı

Deniz kenarı ve açık sırtlarda kışın hâkim rüzgâr yönündeki yüzey kavrulur. Yol kenarındaki hatlarda ise kışın atılan tuz, kar suyuyla köke ulaşır. İkisinde de sararma hep aynı tarafta olur ve bu ayırt edicidir.

7. Kök Rekabeti ve Kazı

Bir bahar ansızın kuruyan leylandi hattının arkasında çoğu zaman geçen sonbahar açılmış bir kanal veya temel kazısı vardır. Kökün üçte birinden fazlası kesildiyse bitki bir mevsim ayakta kalıp sonra çöker.

Ne Yapmalı?

Sararmayı gübreyle kapatmaya çalışmak en yaygın ve en pahalı hata. Önce nedeni ayırt edin, sonra müdahale edin. Hattın büyük kısmı gitmişse yeniden kurgulamak, tek tek yamamaktan daha ekonomik olur; bu durumda çevre düzenlemesi kapsamında tür ve mesafe kararlarını baştan almak gerekir. Hattı ayakta tutmak istiyorsanız periyodik bahçe bakımı ile yılda iki kontrol çoğu sorunu daha başlamadan yakalıyor. Tür seçimi için en iyi çit bitkisi karşılaştırmamız da yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Leylandi neden sararır?

En yaygın nedenler kök boğazında su göllenmesi, Seiridium kanseri, kırmızı örümcek zararı, aşırı gübre ve dikimde derin dikimdir. Sararmanın deseni nedeni ele verir.

Sararan leylandi geri yeşerir mi?

Sararan iğne yaprak geri yeşermez. Ancak sebep giderilirse bitki yeni sürgünle boşluğu kapatabilir. Tamamen kahverengileşmiş dal kesilmelidir.

Leylandinin tek yanı neden kurudu?

Tek yönlü kuruma genellikle rüzgâr yanığı, tuzlu yol suyu sıçraması veya o taraftaki kökün beton ya da kanalizasyon hattıyla sıkışmasından kaynaklanır.

Leylandide kırmızı örümcek nasıl anlaşılır?

İğne yapraklar donuk, tozlu ve grimsi görünür; dal aralarında ince ağ olur. Beyaz kâğıdı dalın altına tutup silkelediğinizde hareket eden noktalar görürsünüz.

Seiridium kanseri tedavi edilir mi?

Erken aşamada hastalıklı dallar sağlam dokuya kadar kesilip uzaklaştırılır ve makas her kesimde dezenfekte edilir. Gövdeye inmiş ileri vakalarda bitki çıkarılır.

Kuruyan leylandi yerine ne dikilir?

Aynı yere yine leylandi dikmek hastalık döngüsünü sürdürebilir. Porsuk, defne, ateş dikeni veya taflan gibi türlerle karışık çit daha dayanıklıdır.