Leylandi neden sararır, kurur?
Leylandi çiti sararan ya da kuruyanlar için: sararmanın deseninden nedenin nasıl okunacağı, kökten ve hastalıktan gelen sararmanın farkı ve kuruyan bitkinin geri gelip gelmeyeceği.
Leylandi çoğu zaman kökten gelen bir sorunla sararır: kök boğazında su birikmesi, derin dikim, uzun kuraklık ya da kazıda kesilen kökler. Hastalık tarafında en çok bilinen neden servi kanseridir (Seiridium); kırmızı örümcek ve yaprak biti de sararma yapar. Sararmanın deseni, yani tek dal mı, tek yön mü, dipten mi başladığı, nedeni büyük ölçüde gösterir.
İçindekiler
Leylandi sararması çoğu zaman hastalıktan önce kökte başlar: su tutan toprakta çürüyen kök boğazı, fazla derine dikilmiş fidan, kurak yazda susuz kalan hat ya da yakınında yapılan bir kazıda kesilen kökler. Hastalık ve zararlı tarafında servi kanseri (Seiridium), kırmızı örümcek ve yaprak biti öne çıkar. Hangisi olduğunu en hızlı sararmanın deseni gösterir.
Bu yüzden ilk iş gübre ya da ilaç almak değil, bitkiye yakından bakmaktır. Çit hattını yılda birkaç kez kontrol edip budama, sulama ve teşhisi aynı programda yürüttüğümüz iş periyodik bahçe bakımı sayfasındadır.
Sararmanın deseni hangi nedeni gösterir?
| Nasıl görünüyor? | En olası neden | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| Tek tek dallar, uçtan içeri doğru kızarıp kahverengileşiyor | Servi kanseri (Seiridium) | Dal dibindeki kabukta reçine akıntısı ve çökük yara |
| Dipten ve içten yukarı, hat boyunca | Kök boğazında su birikmesi ya da derin dikim | Toprağın ıslaklığı; kök boğazının toprak altında kalıp kalmadığı |
| Kurak dönemde bütün hatta solukluk, bitkiler sırayla sararıyor | Susuzluk ya da tıkanmış damla hattı | Kök bölgesinde toprak nemi, damlatıcılar ve filtre |
| Bütün bitki birkaç ay içinde | Kazıda kesilen kökler | Son bir yılda yakında kanal, temel ya da boru kazısı |
| Hep aynı taraf | Soğuk rüzgâr, deniz serpintisi ya da yol tuzu | Hâkim rüzgâr yönü, yola bakan yüz |
| Genel donukluk, grimsi ton; dal aralarında ince ağ ya da yapışkan salgı | Kırmızı örümcek ya da yaprak biti | Dalların altı ve çitin iç kısmı |
| Uç sürgünlerde ani kavrulma | Fazla ya da yanlış zamanda verilen gübre | Son gübrelemenin tarihi ve miktarı |
Birden fazla neden aynı anda görülebilir: susuz kalıp zayıflayan bir hatta kırmızı örümcek de çoğalır. Tablo kesin teşhis değil, ilk bakılacak yeri gösterir.
Dal dibindeki reçine, gömülmüş bir kök boğazı ya da dalların altındaki ince ağ, çitin uzaktan çekilmiş fotoğrafında görünmez. Bu üç noktayı ayrı ayrı çekip gönderin; gördüğümüzü ve sizin ayrıca neye bakmanız gerektiğini ücretsiz yazalım.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Leylandinin içi neden kahverengi oluyor?
Her iç kahverengileşme sorun değildir. Leylandi, iç kısımdaki eski ibrelerini zamanla, çoğunlukla sonbaharda sarartıp döker. Dış yüzey yeşil ve canlıysa, kahverengilik yalnız gövdeye yakın iç kısımdaysa bu doğal bir yenilenmedir. Sorun, kahverengiliğin dış yüzeye çıkması, dal uçlarından başlaması ya da hızla yayılmasıdır.
Kökten gelen sararma nasıl anlaşılır?
Leylandi ıslak ayak sevmez. Killi ya da çukurda kalan bir hatta su birikirse kök boğazı çürür ve bitki dipten yukarı doğru sararır. Fidan tüpteki seviyesinden derine dikildiyse aynı sonuç yıllar sonra da ortaya çıkabilir. Çözüm gübre değil, drenaj ve sulama düzenidir: su göllenen noktanın eğimi düzeltilir, dipteki malç 5 cm civarında tutulup gövdeye değdirilmez, sulama seyrek ama derin yapılır.
Tersi de olur. Kurak geçen bir yazda susuz kalan hat soluklaşır; damla sulanan hatlarda tıkanan damlatıcı ya da kirlenen filtre bitkileri sırayla sarartır. Hattın yakınında kanal, temel ya da boru kazısı yapıldıysa ve kökler kesildiyse bitki bir süre ayakta kalıp sonra hızla kuruyabilir. Sulamanın sıklığını ve gübrenin zamanını leylandi bakımı yazısında anlattık.
Servi kanseri nasıl tanınır, tedavisi var mı?
Servi kanseri, Seiridium cinsi mantarların yol açtığı, leylandi ve servilerde görülen bir hastalıktır. İlk belirti tek tek dalların uçtan başlayarak kızarıp kahverengileşmesidir. Dal diplerinde ve gövdede reçine akıntısı, kabukta çökük ve koyu renkli yaralar görülür. Hastalık yağmur damlasıyla, hastalıklı budama atığıyla ve dezenfekte edilmemiş aletle yayılır.
Kabukta oluşmuş kanser yarasını ilaçla iyileştirmek çoğu zaman mümkün olmaz; mücadelenin temeli hastalıklı dalın erken kesilmesidir. Dal, yaranın altındaki sağlam dokuya kadar, gerekiyorsa çıktığı yerden kesilir. Kesim kuru havada yapılır, alet her kesimden sonra dezenfekte edilir, hastalıklı atık bahçede bırakılmaz ve kompostlanmaz. Koruyucu ilaçlama gerekiyorsa Tarım ve Orman Bakanlığı ruhsatlı bir ürün, etiketindeki doz ve zamanla kullanılır.
Hastalık gövdeye indiyse bitki kurtarılamaz ve çıkarılır; hattın komşu bitkileri bundan sonra daha sık izlenir. Kesimden önce hangi kurala bakılacağını leylandi kesimi yazısında anlattık.
Kırmızı örümcek ve yaprak biti nasıl anlaşılır?
Kırmızı örümcek, çıplak gözle zor görülen, ibrelerin özsuyuyla beslenen küçük bir akardır. Kuru ve tozlu koşullarda, özellikle sıcak yazlarda çoğalır. İbreler donuk, tozlu ve grimsi görünür, dal aralarında ince ağ olur. Beyaz bir kâğıdı dalın altına tutup dalı silkelediğinizde kâğıt üzerinde hareket eden küçük noktalar görülür.
Yaprak biti daha çok iç kısımlarda ve dal diplerinde koloni kurar; yapışkan bir salgı ve üzerinde siyah küf bırakır, çitte kahverengi yamalar oluşur. Erken dönemde basınçlı suyla yıkama sayıyı düşürür. Yoğun bulaşmada ruhsatlı bir ürün etiketine göre kullanılır; teşhisi bizim yaptığımız, uygulamayı gerektiği kadar ve belgeli uygulayıcı firmayla yürüttüğümüz iş bahçe ilaçlama ve gübreleme sayfasındadır.
Kuruyan leylandi yeniden yeşerir mi?
Kahverengileşen ibre yeniden yeşermez. Neden giderilirse bitki, kalan yeşil dallarından yeni sürgün vererek küçük boşlukları zamanla kapatabilir; komşu dallar boşluğa doğru gevşekçe bağlanarak bu süreç hızlandırılır. Ancak yaşlı, yapraksız odun yeniden sürmediği için büyük ve çıplak kalmış bir yüzey kendiliğinden dolmaz; tamamen kurumuş bir bitki de geri gelmez.
Hattın küçük bir kısmı gittiyse o bitkiler yenisiyle değiştirilir. Büyük kısmı gittiyse ve neden servi kanseriyse, aynı hatta yeniden leylandi dikmek hastalığı sürdürebilir; defne, taflan ya da porsuk gibi başka türlerle ya da karışık bir çitle yenilemek daha dayanıklı olur. Türleri en iyi çit bitkisi yazısında karşılaştırdık.
Sararma görünce ilk ne yapılmalı?
- 1Deseni not edinHangi bitkide, hangi yönde, dipten mi uçtan mı başladığını ve ne zaman fark ettiğinizi yazın, fotoğraflayın.
- 2Toprağa bakınKök bölgesinde 10 cm derinde toprak ıslak mı, kuru mu? Damla hattı çalışıyor mu?
- 3Dal diplerine bakınReçine, çökük yara, ince ağ ya da yapışkan salgı var mı?
- 4Yakın geçmişi hatırlayınSon bir yılda yakında kazı, gübreleme, sert budama ya da yol tuzu oldu mu?
- 5Gübre ve ilacı bekletinNedeni belli olmadan verilen gübre ya da ilaç sararmayı düzeltmez, bazen artırır.
Bu adımlardan sonra neden hâlâ belirsizse ya da birkaç neden bir arada görünüyorsa, çiti İstanbul içinde ücretsiz olarak yerinde inceleyelim. İncelemeden sonra hastalıklı dalların kesimi, drenaj ya da sulama düzeltmesi ve kontrol ziyaretleri teklifte ayrı ayrı fiyatlanır.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Sık sorulanlar
Leylandi neden sararır?
Leylandi en çok kökten gelen nedenlerle sararır: kök boğazında su birikmesi, derin dikim, uzun kuraklık ya da kazıda kesilen kökler. Hastalık ve zararlı tarafında servi kanseri, kırmızı örümcek ve yaprak biti öne çıkar. Soğuk rüzgâr, yol tuzu ve fazla gübre de sararma yapar. Hangisi olduğunu sararmanın başladığı yer ve yön gösterir.
Sararan leylandi geri yeşerir mi?
Sararıp kahverengileşen ibre geri yeşermez. Neden giderilirse bitki kalan yeşil dallarından sürgün vererek küçük boşlukları zamanla kapatabilir. Yaşlı, yapraksız odun yeniden sürmediği için büyük ve çıplak kalmış yüzeyler kendiliğinden dolmaz; tamamen kahverengileşmiş dal kesilir.
Leylandinin tek yanı neden kurudu?
Tek yönlü sararma çoğu zaman o yüzün dış etkiye açık olmasından gelir: kışın soğuk ve kurutucu rüzgâr, deniz kenarında tuzlu serpinti ya da yola bakan yüzde yol tuzu. O taraftaki köklerin bir beton döşeme, kazı ya da boru hattı yüzünden kesilmiş olması da aynı görüntüyü verir.
Leylandide kırmızı örümcek nasıl anlaşılır?
İbreler donuk, tozlu ve grimsi görünür, dal aralarında ince ağ olur. Beyaz bir kâğıdı dalın altına tutup dalı silkelediğinizde kâğıt üzerinde hareket eden küçük noktalar görürsünüz. Kuru ve sıcak dönemlerde hızla çoğaldığı için yaz boyunca birkaç haftada bir bakmak erken fark etmeyi sağlar.
Seiridium kanseri tedavi edilir mi?
Kabukta oluşmuş kanser yarasını ilaçla iyileştirmek çoğu zaman mümkün olmaz. Erken aşamada hastalıklı dal, yaranın altındaki sağlam dokuya kadar kesilir, alet her kesimden sonra dezenfekte edilir ve atık bahçeden uzaklaştırılır. Hastalık gövdeye indiyse bitki çıkarılır ve komşu bitkiler yakından izlenir.
Kuruyan leylandi yerine ne dikilir?
Önce kurumanın nedeni giderilir; neden drenajsa yeni bitki de aynı sorunu yaşar. Neden servi kanseriyse aynı hatta yeniden leylandi dikmek hastalığı sürdürebilir. Bu durumda defne, taflan ya da porsuk gibi başka türlerle ya da karışık bir çitle yenilemek daha dayanıklı olur.
Leylandinin içi neden kahverengi oluyor?
Leylandi iç kısımdaki eski ibrelerini zamanla, çoğunlukla sonbaharda sarartıp döker. Dış yüzey yeşil ve canlıysa bu doğal bir yenilenmedir ve müdahale gerekmez. Kahverengilik dış yüzeye çıkıyor, dal uçlarından başlıyor ya da hızla yayılıyorsa nedeni ayrıca araştırılır.
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
