Kerestecisiniz, palet üretimine giriyorsunuz ya da ahşap işleyen bir atölye kurdunuz; en sağlam ve düzenli hammadde kaynağı Orman Genel Müdürlüğü (OGM) orman ürünleri satışlarıdır. Ancak ilk kez girenler için sistem karışık görünür: açık artırma mı dikili satış mı, hangi belgeler gerekli, ne kadar teminat yatırılır, muhammen bedel neye göre belirlenir, kazandıktan sonra tomruğu nasıl taşırım? Bu rehber, OGM tomruk ve odun ihalesine girmenin tüm sürecini baştan sona, adım adım anlatır.
Türkiye genelinde devlet ormanlarından üretilen orman ürünleri, Orman Genel Müdürlüğüne bağlı Orman İşletme Müdürlükleri ve Orman İşletme Şeflikleri tarafından satışa sunulur. Bu ürünler; kerestecilar, palet ve ambalaj üreticileri, mobilyacılar, parke ve doğrama atölyeleri ile odun ticareti yapan işletmeler için ana hammadde kaynağıdır. Satışlar açık, rekabetçi ve kayıt altındadır: ilan yayımlanır, kayıtlı alıcılar teklif verir ve ürün en yüksek teklifi verene tahsis edilir.
Bir OGM satış ilanında karşınıza çıkabilecek başlıca emval türleri şunlardır:
Palet ve kereste üretimi için genellikle tomruk ve kalın çaplı sanayi odunu hedeflenir.
Açık artırmalı satış: En yaygın yöntemdir. Depoya (istif yerine) alınmış hazır emval, belirlenen taban fiyattan (muhammen bedel) açık artırmaya çıkar; alıcılar sırayla artırır, ürün en yüksek teklife tahsis edilir.
Dikili ağaç satışı: Ürün ormanda henüz kesilmemiş, dikili haldeyken satılır; kesim, sürütme ve taşımayı alıcı üstlenir. Daha büyük ölçekli ve karlılık hesabı isteyen bir modeldir. Ayrıntılı karlılık hesabı için dikili ağaç satışı ve karlılık hesabı sayfamıza bakın.
Tahsisli / özel satış: Kalkınma kooperatifleri, köylüler veya belirli sanayiciler için, mevzuatta tanımlı şartlarda açık artırma dışında tahsis yapılabilir. Şartlar ilana ve yürürlükteki tebliğe göre değişir.
| Kriter | Açık Artırma | Dikili Satış |
|---|---|---|
| Ürünün durumu | Kesilmiş, depoda hazır | Ormanda dikili |
| Kesim/taşıma | OGM yapmış | Alıcıya ait |
| Risk | Düşük | Yüksek (fire, hava, işçilik) |
| Uygun kim için | Keresteci, küçük atölye | Ölçekli, ekipmanlı alıcı |
İhaleye girmenin ilk şartı, satışı yapan orman işletme müdürlüğünde alıcı olarak kayıtlı olmaktır. Genellikle işletmenizin vergi kaydı, ticaret veya esnaf oda kaydı, imza sirküleri ve kimlik/yetki belgeleriyle başvuru yapılır. Kayıt tamamlandığında size bir müşteri numarası tanımlanır; tekliflerinizi ve ödemelerinizi bu kayıt üzerinden yürütürsünüz.
Önemli: Buradaki belgeler ve katılım şartları genel bilgi amaçlıdır ve herkes için sabit değildir; her ihale için katılım koşulları, ilgili ihale ilanına, satış yöntemine (dikili satış, depo/açık artırma, e-ihale vb.) ve Orman Genel Müdürlüğü’nün (OGM) güncel resmî mevzuatına göre değişebilir. Bu nedenle katılmadan önce ilgili ihale ilanının ve şartnamesinin güncel koşullarını mutlaka ayrıca kontrol edin.
Belgeler her ilanda birebir aynı değildir; katılacağınız ihalenin şartnamesini mutlaka okuyun.
Geçici teminat, ihaleye katılabilmek için önceden yatırılır ve kazanamazsanız iade edilir. İhaleyi kazanırsanız, sözleşme aşamasında kesin teminat istenir; bu da yükümlülüklerinizi yerine getirdikten sonra iade edilir. Teminat oranları ilana göre değişir; nakit yerine banka teminat mektubu da kabul edilebilir.
OGM, birçok bölgede satışları elektronik ortama taşımıştır. E-ihalede ilan takibi, teminat ve teklif verme işlemleri çevrim içi yürütülebilir. Bu, farklı illerdeki ihalelere fiziksel olarak gitmeden katılmayı kolaylaştırır. Sisteme erişim için önceden alıcı kaydınızın ve elektronik imza/onay bilgilerinizin hazır olması gerekir.
Tahsis sonrası bedeli ödediğinizde emval size faturalanır. Tomruğu depodan çıkarıp işletmenize taşımak için nakliye tezkeresi (taşıma belgesi) düzenlenmesi zorunludur. Emval üzerindeki resmi orman damgası ve tezkere, ürünün yasal yollarla alındığını kanıtlar. Damgasız veya tezkeresiz nakliyat, ciddi yaptırımlara yol açar.
Orman ürününü damgasız taşımak, tezkeresiz nakletmek veya kaynağını belgeleyememek Orman Kanunu kapsamında suçtur; emvale el konulabilir ve idari/adli yaptırım uygulanır. Bu yüzden ihaleden alınan her emvalin damgası ve nakliye tezkeresi eksiksiz olmalı, taşıma süresince araçta bulundurulmalıdır.
Diyelim ki bir orman işletme şefliği, II. sınıf çam tomruğunu m³ başına belirli bir muhammen bedelle açık artırmaya çıkardı. Alıcı önce depoyu gezip tomrukların çap ve boyunu görür, kendi palet/kereste verimine göre ödeyebileceği tavan m³ fiyatını belirler. Açık artırmada bu tavanı aşmadan teklif verir. Kazanırsa bedeli ve kesin teminatı öder, nakliye tezkeresini alır ve tomruğu tesisine taşır. Toplam maliyeti hesaplarken ihale bedeline nakliye, teminat ve fireyi eklemeyi unutmaz. Fiyat mantığının tamamı için OGM tomruk ve odun fiyatları sayfamıza bakın.
Genelde alıcı kaydı ve işletme kaydı istenir; sürecin doğru yürümesi için işletmenizin resmi kaydı olmalıdır.
İhalenin açıldığı taban (başlangıç) fiyattır; açık artırmada teklifler bu rakamdan yukarı verilir.
Nakliye tezkeresi düzenlenmeden emval taşınamaz; resmi damga zorunludur.
Geçici teminat kazanamayınca, kesin teminat ise yükümlülükler tamamlanınca iade edilir.
Evet; satışlar ülke genelinde ilgili orman işletme müdürlükleri üzerinden yapılır, e-ihale ile uzaktan katılım da mümkündür. Danışmanlığımız Türkiye geneli verilir.
Her ihalede değil; sanayi tipi alımlarda ve bazı tahsislerde istenebilir. Ayrıntı: kapasite raporu.
/Hizmet
İhtiyacınızı paylaşın; uygun mühendislik ve saha çözümü için süreci birlikte değerlendirelim.
Kurucu | Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra AVCI
Kardeş marka: Z Peyzaj — peyzaj tasarımı ve bahçe bakımı.