Leylandi bakımı: budama, sulama ve gübreleme
Leylandi çiti olanlar için: leylandinin ne zaman ve nasıl budanacağı, ne sıklıkla sulanacağı, gübrenin ne zaman verileceği ve yıl boyu bakım takvimi.
Leylandi bakımı üç işten oluşur: yılda iki-üç kez yalnız yeşil yüzeyde kalan budama, kurak dönemde seyrek ama derin sulama ve ilkbaharda ölçülü gübreleme. İstanbul’da ilk budama nisan-mayısta, ikincisi yaz sonunda yapılır; geç sonbahar ve kış budaması önerilmez. Leylandi yaşlı, yapraksız odundan yeniden sürmediği için yeşilin gerisine kesilmez.
İçindekiler
Leylandi bakımı zor değildir ama düzen ister: yılda iki-üç budama, kurak dönemde derin sulama ve ilkbaharda ölçülü bir gübreleme. Üç işin hepsinde aynı kural geçerlidir: leylandi yaşlı, yapraksız odundan yeniden sürmez. Budamada yeşil yüzeyin gerisine inilirse ya da sulama ve gübre hatası dalları kurutursa açılan boşluk kendiliğinden kapanmaz. Yüksek leylandi çitlerinde budamayı ağaç bakımı ve budama hizmetimiz kapsamında üstleniyoruz.
Önce yıllık takvimi, sonra her işin nasıl yapılacağını anlattık. Süre ve miktarlar İstanbul koşulları için genel önerilerdir; toprak, cephe ve bitkinin yaşıyla değişir. Budama, sulama ve gübre takvimini yıllık sözleşmeyle üstlendiğimiz iş periyodik bahçe bakımı sayfasındadır.
Leylandi bakımında hangi ay ne yapılır?
| Dönem | Yapılacak iş |
|---|---|
| Ocak – Şubat | Budama yapılmaz. Kar yağarsa çitin üstündeki yük silkelenir; kırılan dal temiz bir kesimle alınır |
| Mart – Nisan | İlkbahar gübresi; sulama hattının kontrolü ve devreye alınması; dip temizliği ve malç |
| Nisan – Mayıs | İlk budama: tepe ve yan yüzeyler, yalnız yeşil kısımda |
| Haziran | Hızlı büyüyen hatta hafif ara budama; kırmızı örümcek ve yaprak biti kontrolü |
| Temmuz – Ağustos | Kurak dönemde derin sulama; en sıcak haftalarda sert budama yapılmaz |
| Ağustos sonu – Eylül başı | İkinci budama; çit kışa bu ölçüyle girer |
| Ekim – Kasım | Dip temizliği, gerekirse azotu düşük sonbahar beslemesi, fırtına öncesi eğilen ya da gevşeyen bitkilerin kontrolü |
Budaması atlanmış bir çitte takvime nereden girileceği, kesimin hâlâ yeşil yüzeyde kalıp kalamayacağına bağlıdır. Hattın önden ve yandan çekilmiş fotoğraflarını konumla gönderin; hangi işle başlanacağını fotoğraflardan çıkaralım, bunun için ücret almayız.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Leylandi ne zaman ve nasıl budanır?
İstanbul’da ilk budama, ilkbahar sürgünü başlayıp don riski geçtikten sonra nisan-mayısta yapılır. İkincisi yaz sonunda, ağustos sonu ile eylül başı arasındadır; bu zamanlama, kesilen yüzeyin kış gelmeden yeni sürgünle kapanmasına süre bırakır. Çok hızlı büyüyen bir hatta haziranda hafif bir ara budama eklenir. Geç sonbaharda ve kışın budama önerilmez.
- Her kesim yeşil yüzeyde kalır. Kahverengi, yapraksız odun bir daha yeşermez.
- Çitin tabanı tepesinden biraz geniş tutulur; alt dallar ışık aldıkça dip dolu kalır.
- Tepe, hedef yüksekliğin biraz altından düz bir çizgiyle kesilir ve her yıl aynı kotta tutulur.
- Budama kuru havada yapılır; makas hastalıklı bir bitkiden sonra dezenfekte edilir.
- Dal atığı çitin dibinde bırakılmaz; hastalık görülen dal bahçeden uzaklaştırılır.
Leylandi iyi koşulda yılda 60-90 cm büyüyebildiği için tepe kesimi birkaç yıl geciktirilirse çit hedefin çok üstüne çıkar, üst kısım alt dallara gölge yapar ve rüzgârda yatmaya başlar. Böyle bir hattı indirmek bir seferde değil, birkaç yıla yayılarak yapılır. Boy ve genişlik artık yeşil yüzeyde kalarak toparlanamıyorsa konu budama değil yenilemedir; kesimden önce hangi kurala bakılacağını leylandi kesimi yazısında anlattık.
Leylandi ne sıklıkta sulanır?
Leylandide sorun çoğu zaman suyun azlığı değil, düzensizliğidir. Sık ve yüzeysel sulama kökü yüzeyde tutar; uzun kuraklıktan sonra verilen bol su ya da sürekli ıslak kalan toprak kök boğazında çürümeye yol açar. Hedef, kök bölgesini seyrek ama derin, yaklaşık 20-30 cm derinliğe kadar ıslatmaktır.
- Dikimden sonraki ilk iki yaz: toprak 10 cm derinde kurudukça, çoğu zaman haftada bir-iki kez derin sulama.
- Kökleşmiş çit: yağışsız geçen temmuz ve ağustosta 10-15 günde bir derin sulama çoğu bahçede yeter.
- Damla sulama: hat boyunca, damlatıcılar gövdeye dayanmadan kök bölgesine yerleştirilir; filtre mevsim başında temizlenir.
- Malç: 5 cm civarında tutulur ve gövdeye değdirilmez.
Kumlu toprak daha sık, killi toprak daha seyrek su ister. Killi ve drenajı zayıf bir bahçede çitin dibinde su göllendiyse sorun sulama değil drenajdır. Dipten başlayan sararmanın ve öbür sararma desenlerinin nedenlerini leylandi neden sararır yazısında topladık.
Leylandiye ne zaman ve hangi gübre verilir?
Kökleşmiş ve iyi büyüyen bir leylandi çok gübre istemez; fazla azot yumuşak, hastalığa açık sürgün yaptırır. Genel öneri, ilkbaharda mart-nisan aylarında azot, fosfor ve potasyumu dengeli bir bahçe gübresidir. Gerekiyorsa sonbahar başında azotu düşük, potasyumu yüksek bir besleme eklenir. Yaz ortasında ve geç sonbaharda azotlu gübre verilmez; bu dönemde çıkan sürgün kışa hazırlanamaz.
Miktar, kullanılan ürünün etiketindeki metrekare ya da bitki başı dozdan alınır; “biraz fazla olsun” yaklaşımı uç sürgünleri yakar. Gübre nemli toprağa verilir ve ardından sulanır. Sararma varsa önce nedeni ayırt edilir, çünkü su, kök ya da hastalık kaynaklı bir sararmayı gübre düzeltmez. Toprağa ve bitki grubuna göre gübre programını, gerektiğinde belgeli uygulayıcı firmayla ilaçlamayı bahçe ilaçlama ve gübreleme hizmetimizde yürütüyoruz.
Bakım sırasında çitte neye bakılır?
Budama günleri aynı zamanda kontrol günleridir. Çitin içine yakından bakıldığında görülenler erken uyarı verir:
- Tek tek dallarda uçtan başlayan kahverengileşme ve dal dibinde reçine: servi kanseri belirtisi olabilir.
- Donuk, grimsi ibre ve dal aralarında ince ağ: kırmızı örümcek.
- İç kısımdaki eski ibrelerin sonbaharda kahverengileşip dökülmesi: doğaldır; dış yüzey yeşilse sorun değildir.
- Dipte sürekli ıslak toprak ya da yosun: drenaj sorunu.
- Rüzgârda sallanan, kök boğazı açılmış ya da eğilmiş bitki: fırtına öncesi desteklenir ya da değerlendirilir.
Fidanlar çok sık dikilmişse alt dallar ışık alamaz ve dip bakımla da dolmaz. Çit yenilenecekse fidanlar arasındaki aralığı leylandi dikim mesafesi yazısında anlattık.
Leylandi bakımında hangi işleri kendiniz yapabilirsiniz?
Sulama, dip temizliği, malç ve alçak bir çitin yan yüzeylerini budamak ev sahibinin üstlenebileceği işlerdir. İki iş ise deneyim ve ekipman ister. Birincisi yüksek hatlarda tepe kesimidir: merdiven üstünde motorlu makas kullanmak düşme ve kesilme riski taşır; yüksek hatlar için ekibimizde sepetli vinç var. İkincisi teşhistir: servi kanseri ile susuzluk ya da kök boğazı sorunu ilk bakışta birbirine benzer, ama biri hastalıklı dalın kesilip uzaklaştırılmasını, öbürü sulama ve drenaj düzeltmesini ister.
Çit hattınızın boyunu, sağlığını ve sulamasını yerinde inceleyip yıllık budama ve gübre takvimine bağlayalım.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Sık sorulanlar
Leylandi ne zaman budanır?
İstanbul’da ilk budama, ilkbahar sürgünü başladıktan sonra nisan-mayısta yapılır. İkincisi yaz sonunda, ağustos sonu ile eylül başı arasında yapılır; çok hızlı büyüyen bir hatta haziranda hafif bir ara budama eklenebilir. Geç sonbaharda ve kışın budanan yüzey yeni sürgünle kapanmadan soğuğa kalır; en sıcak ve kurak haftalarda yapılan sert budama da bitkiyi zorlar.
Leylandi ne sıklıkta sulanır?
Genel öneri: dikimden sonraki ilk iki yaz, kök bölgesinde toprak 10 cm derinde kurudukça, çoğu zaman haftada bir-iki kez derin sulama. Kökleşmiş çit kuraklığa daha dayanıklıdır; İstanbul’da yağışsız geçen temmuz ve ağustosta 10-15 günde bir derin sulama çoğu bahçede yeter. Kumlu toprak daha sık, killi toprak daha seyrek su ister.
Leylandiye hangi gübre verilir?
İlkbaharda, mart-nisan aylarında azot, fosfor ve potasyumu dengeli bir bahçe gübresi çoğu çit için yeterlidir; miktar ürünün etiketinden alınır. Gerekiyorsa sonbahar başında azotu düşük, potasyumu yüksek bir besleme eklenir. Yaz ortasında ve geç sonbaharda azotlu gübre verilmez. Çit sararıyorsa önce nedeni ayırt edilir, gübre ondan sonra düşünülür.
Leylandi tepesi kesilirse ne olur?
Tepe kesilince bitkinin boyu o noktada durur ve yanlardan sıklaşır; çit için istenen de budur. Ancak yan dallar birkaç yıl içinde yeni bir tepe oluşturmaya çalışır, bu yüzden tepe kesimi her yıl tekrarlanır. Kesim hedef yüksekliğin biraz altından ve düz bir çizgiyle yapılırsa yeni sürgün hedefe ulaştığında yüzey düzgün görünür.
Leylandi çok geriye budanabilir mi?
Budanamaz. Leylandi yaşlı, yapraksız odundan yeniden sürmez; yeşil yüzeyin gerisine kesilen bölüm kahverengi ve çıplak kalır. Fazla genişlemiş bir çit, yeşil yüzey korunarak birkaç yıla yayılan hafif budamalarla toparlanır. Yeşil kalmayacak kadar daraltılması gerekiyorsa çiti yenilemek daha iyi sonuç verir.
Leylandi bakımı yılda kaç kez yapılmalı?
Sağlıklı bir leylandi çiti için yılda iki-üç budama, bir ilkbahar gübrelemesi, yaz boyunca sulama takibi ve yılda en az iki kez hastalık ve zararlı kontrolü yeterlidir. Kontrolleri budama günlerine bağlamak işi kolaylaştırır; servi kanseri ve kırmızı örümcek ancak çitin içine yakından bakıldığında erken görülür.
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
