Beyoğlu Orman Mühendisi: Tescilli Yapı Bahçesi, Anıt Çınar ve Dönüşümde Ağaç Rölöve (Röleve) Planı

Beyoğlu, yenileme alanları dahil, İstanbul 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun görev alanındadır. Belediyenin ruhsat sayfasına göre eski eser olarak tescilli binanın yıkımı bu kurulun onayına bağlıdır. Bahçedeki ağaçlar yapı dosyası hazırlanmadan önce ağaç rölöve (röleve) planıyla belgelenirse yapı ve bahçe kararları aynı ölçüme dayanır. Ağaca yapılacak iş için ayrıca bir izin gerekip gerekmediğini incelediğimiz resmî metinler açıkça yazmıyor; işe başlamadan parselin tescil kaydıyla birlikte ilgili idareye yazılı olarak sorulmasını öneririz.

Belediyenin sitesinde yayımlanan Kentsel Sit Alanı uygulama imar planı notlarından ağaçla ilgili olanlar arasında şunlar var: inşaat uygulamasında her 25 m² inşaat alanı için bir nitelikli, yetişmiş ağaç dikilmesi, parsel içinde dikim sağlanamıyorsa dikimin ilçe belediyesinin göstereceği yeşil alanlarda yapılması; tescilli anıt ağaçların korunması ve tespit edilen nitelikli ağaçların, ilgili kurumun incelemesinden sonra gerekirse Koruma Kurulu kararıyla anıt ağaç olarak tescil edilip korunması. Notların hangi tarihli plana ait olduğu ve planın bugün yürürlükte olup olmadığı doğrulanmadı; parselinize uygulanıp uygulanmadığını imar durumundan teyit edin. Uygulanıyorsa parseldeki ağaçların projeden önce ölçülüp belgelenmesini öneririz; yeni dikilecek ağaçların türünü ve yerini peyzaj projesinde peyzaj mimarı belirler.

İBB’nin anıt ağaç envanterinde Beyoğlu’ndan kayıtlı ağaçlar arasında iki Doğu çınarı var: Ömer Avni Mahallesinde (envanterdeki konum Meclis-i Mebusan) yaklaşık 272 yaşında bir çınar ve Bostan Mahallesinde Karakurum Sokak’ta yaklaşık 182 yaşında bir çınar. Bu iki çınarın Bakanlıkça anıt ağaç olarak tescilli olup olmadığını doğrulayamadık; tescil durumu ayrıca sorulur. 2863 sayılı Kanun’un 3. maddesi özellik gösteren ağaç ve ağaç topluluklarını taşınmaz tabiat varlığı örnekleri arasında sayar. Parselinizde ya da hemen yanında yaşlı ve iri bir ağaç varsa, proje hazırlanmadan ağacı anıt ağaç tespit fişiyle belgelemenizi öneririz. Anıt ağacın ne olduğunu Anıt Ağaç Nedir? yazısında anlattık.

2006/10172 sayılı Bakanlar Kurulu kararı (Resmî Gazete, 28.03.2006) Beyoğlu İlçesinde bulunan bazı alanları yenileme alanı olarak belirledi; Resmî Gazete’deki karar başlığı bu alanların adını vermiyor. 2016/8949 sayılı karar (Resmî Gazete, 28.06.2016, sayı 29756) ise Fetihtepe, Kaptanpaşa, Keçecipiri, Piripaşa, Piyale Paşa ve Kulaksız mahalleleri içinde bulunan alanı riskli alan ilan etti. Bu alanlardaki bir parselde yıkım ve yeni yapı gündeme geldiğinde, parseldeki ağaçların yıkımdan önce rölöve planına işlenmesini öneririz; İstanbul’da belediyeler ve kurumlar rölöveyi OMO sicilli orman mühendisi imzasıyla istiyor. Onaydan sonra 24 saat içinde sahadayız; saha çalışmasından sonra 3 iş gününde teslim. Korunması düşünülen ağaç yeni yapının yerine düşüyorsa ağaç taşıma seçeneği değerlendirilir.

Belediyenin hizmet standartları tablosu, başvurunun kimin imzasıyla yapılacağının yanında üç konuda daha bilgi veriyor. Tabloya göre budama talepleri ağaçların uykuda olduğu Kasım-Mart döneminde alınır ve çalışmalar bu dönemde yapılır. Özel mülkiyet alanlarında verilen hizmete belediye meclisinin kararıyla belirlenen ücret tarifesi uygulanır; tutarı başvurudan önce müdürlükten öğrenin. Özel mülkiyette olmayan ağacın budama ve kesim talebi için belediyenin çağrı merkezi aranarak kayıt oluşturulabilir. Apartmanda kesim kararının kat malikleri arasında nasıl alındığını Site ve Apartman Ağaç Kesimi İzni yazısında anlattık.