Kesilmesi Yasak Olan Ağaçlar (Türkiye 2026): Hangi Ağaç İzinsiz Kesilemez?
Türkiye'de kesilmesi yasak ağaçların tek bir listesi yok; koruma ağacın türünden ve bulunduğu yerden doğar. Zeytin, orman, anıt ağaç, Boğaziçi, sit ve belediye ağacı tek tabloda.
Türkiye’de kesilmesi yasak olan ağaçların bütün türler için bilinen tek bir ulusal listesi bulunmuyor; koruma ağacın türünden ya da bulunduğu yerden doğar. Zeytin ağacı 3573 sayılı Kanun gereği Bakanlık izni olmadan kesilemez. Orman sayılan yerdeki bütün ağaçlar 6831 sayılı Orman Kanunu, tescilli anıt ağaçlar 2863 sayılı Kanun kapsamındadır; Boğaziçi, sit alanı ve belediye ağacı da ayrıca korunur.
İçindekiler
- Hangi ağaç nerede korunur? Tür ve yer tablosu
- Halk arasında yasak sanılan ağaçların gerçek kuralı ne?
- Zeytin ağacı neden ayrı bir kanunla korunur?
- Çam ve ceviz kesmek yasak mı?
- Anıt ağaç olarak tescilli bir ağaç kesilebilir mi?
- Boğaziçi, sit alanı ve belediye ağacında kural ne?
- Ağacınızın statüsünü kesmeden önce nasıl öğrenirsiniz?
- Korunan bir ağacı izinsiz kesmenin sonucu ne?
- Sık sorulanlar
- Kaynaklar
“Ağaç benim, tapu benim, keserim” düşüncesi Türkiye’de en pahalı yanılgılardan biridir. Yanılgı, bu cümlenin her ağaç için doğru sanılmasındadır: kendi, orman sayılmayan bahçenizdeki bir elma ağacı için çoğu zaman doğrudur; ağaç zeytinse, parsel orman sayılıyorsa, ağaç anıt ağaç olarak tescilliyse ya da Boğaziçi’ndeyse doğru değildir.
Türkiye’de bütün ağaç türleri için tek bir ulusal “kesilmesi yasak ağaçlar listesi” yoktur. Koruma iki kaynaktan gelir: ağacın türüne özel bir kanun (zeytin) ya da ağacın bulunduğu yerin statüsü (orman, Boğaziçi, sit, anıt ağaç tescili, belediye mülkü). Aşağıda önce bu durumları tek tabloda topladık, sonra halk arasında yasak sanılan türlerin gerçek kuralını verdik. Kesim serbestse ya da izin tamamlanmışsa ağacın güvenle indirilmesi İstanbul’da ağaç kesimi hizmetimizin konusudur.
Hangi ağaç nerede korunur? Tür ve yer tablosu
| Ağaç ya da yer | Kesilebilir mi? | Dayanak |
|---|---|---|
| Zeytin ağacı, hangi parselde olursa olsun | Yalnız Tarım ve Orman Bakanlığı’nın fenni gerekçeye dayanan izniyle; kesin zaruret yoksa izin verilmez. Sökmek de aynı izne bağlıdır | 3573 m.20 |
| Orman sayılan yerdeki bütün türler (tapu olsa da orman kadastrosu sınırı içinde) | Kişi kendi kararıyla kesemez. İzinsiz kesim suçtur: 3 ay – 5 yıl hapis ve adli para cezası | 6831 m.91 |
| Tescilli anıt ağaç | Tabiat varlığıdır; müdahale için Bakanlığa başvurulur. Kasten zarar vermek suçtur | 2863 m.65 |
| Boğaziçi alanındaki ağaç (kamu ya da özel mülk) | Ağaç varlığının tahribi yasaktır; müdahale ayrı bir izin sürecine bağlıdır | 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu |
| Doğal sit alanındaki ağaç | Teknik rapor, koruma bölge komisyonu kararı ve Bakanlık onayıyla | 2863 sayılı Kanun |
| Belediyenin park, yol ya da kaldırım ağacı | Kararı belediye verir, siz kesemezsiniz. İzinsiz kesim kamu malına zarar vermedir | TCK m.152 |
| Ceviz ve aşılı kestane, orman sayılmayan tapulu arazi | Kesilebilir; izin her yıl 15 Kasım – 15 Mart arasında verilir, kuru ya da doğal afetle devrilmiş ağaçta dönem aranmaz | RG 10.12.2020/31330 |
| Çam, meşe, kayın gibi orman türü, orman sayılmayan tapulu arazi | Kesilebilir; kesim ve odunun taşınması işlem dosyasıyla yapılır. Odun satılacaksa keşif, damga ve nakliye işlemi de yapılır | 6831 m.116; RG 10.12.2020/31330 |
| Elma, armut gibi devlet ormanında yetişmeyen meyve ağacı, orman sayılmayan tapulu arazi | Orman işletmesinden izin gerekmez. Fıstık çamlığı ve palamut meşeliği bu kolaylığın dışındadır | 6831 m.116; RG 10.12.2020/31330 |
| İlçe belediyesi özel mülkteki kesimi izne bağlamışsa (her tür) | Belediyenin izniyle. Kurala aykırı kesimde 3.705 TL idari para cezası verilebilir | Kabahatler Kanunu m.32 |
Tablonun ilk altı satırı gerçek anlamda korumadır: kesim ya hiç yapılamaz ya da kişinin kendi kararıyla değil, bir kurumun izniyle yapılır. Son dört satır ise yasak değil, usul ve belediye kuralıdır. Bir ağaç aynı anda birden çok satıra girebilir; örneğin Boğaziçi’ndeki bir bahçede duran yaşlı bir çınar hem alanın kuralına hem de tescil durumuna göre değerlendirilir.
Kesmeyi düşündüğünüz ağacın fotoğrafını ve konumunu gönderin; hangi kurala tabi olduğunu söyleyelim.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Halk arasında yasak sanılan ağaçların gerçek kuralı ne?
Çınar, ıhlamur, dut ya da selvi için “kesmek yasak mı” sorusu sık soruluyor. Bu türlerin hiçbiri için türe özgü bir kesme yasağı yoktur. Kuralı iki soru belirler: ağaç devlet ormanlarında yetişen bir tür mü ve bulunduğu parsel yukarıdaki korunan yerlerden biri mi? Aynı tür, orman sayılmayan bir bahçede işlem dosyasıyla kesilebilirken orman sayılan bir parselde ya da anıt ağaç olarak tescilliyse kesilemez.
| Tür | Gerçek kural | Ayrıca bakılacak |
|---|---|---|
| Meşe, ardıç | Türe özgü yasak yok. Devlet ormanlarında yetişen türlerdir: orman sayılmayan tapulu arazide kesim ve odunun taşınması işlem dosyasıyla yapılır | Palamut meşeliklerinde meyve bahçesi kolaylığı uygulanmaz |
| Çınar, ıhlamur | Türe özgü yasak yok. Doğal ormanlarımızda da yetişen türlerdir; bahçedeki ağaçta kural meşedekine benzer, tür teşhisiyle kesinleşir | Yaşlı ve iri ağaçta anıt ağaç tescili; sokak ağacıysa belediye |
| Selvi (servi) | Türe özgü yasak yok. Akdeniz servisi doğal ormanlarımızda da bulunur; leylandi gibi melez süs servileri orman ağacı sayılmaz | Mezarlıktaki selvi için karar mezarlığı işleten idarenindir |
| Kavak, söğüt, akasya | Türe özgü yasak yok. Bu türler hem doğada hem dikimle yetiştiği için orman işletmesi işleminin gerekip gerekmediğini parselin bağlı olduğu şeflik değerlendirir | Odunun hangi belgeyle taşınacağı |
| Dut, incir | Türe özgü yasak yok. Bahçede meyve için yetiştirilen dut ve incirde durum çoğu zaman elma ve armuttaki gibidir: orman işletmesinden izin gerekmez | İlçe belediyesinin kuralı |
| Defne | Türe özgü yasak yok. Ormanlarımızda ve makilikte doğal olarak da yetişir; bahçedeki defnede kural tür ve parselin durumuna bağlıdır | Parsel orman sayılıyor mu |
Tablodaki “devlet ormanlarında yetişen tür” ifadesi bir yasak anlamına gelmez. Yalnız kesimin ve odunun taşınmasının orman işletmesinin işlemiyle yapılacağını gösterir. Bu yüzden kesimden önce ilk adım, ağacın türünü doğru teşhis etmektir; halk arasındaki adla bilimsel tür her zaman örtüşmez. Ağaç dışındaki yabani bitkilerde ise bitkinin soğanlı ya da yumrulu olup olmadığı ve nerede yetiştiği belirleyicidir; salep ve kardelen gibi türleri koparılması yasak olan bitkiler yazısında anlattık.
Zeytin dışında, korumayı çoğu zaman ağacın türü değil bulunduğu yer belirler.
Zeytin ağacı neden ayrı bir kanunla korunur?
Zeytin, türüne özel bir kanunla korunan ağaçtır. 3573 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre zeytin ağacı Tarım ve Orman Bakanlığı’nın fenni gerekçeye dayanan izni olmadan kesilemez ve sökülemez; kesin bir zaruret yoksa izin de verilmez. Kural parselin orman sayılıp sayılmadığına ya da tapunun kime ait olduğuna bakmaz. Başvuru orman işletmesine değil, il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne yapılır.
İzinsiz kesimin güncel cezasını, kurumuş zeytinde ne yapılacağını ve inşaat parselindeki zeytini taşıma seçeneğini zeytin ağacı kesmek yasak mı yazısında anlattık.
Çam ve ceviz kesmek yasak mı?
Türkiye’de genel bir çam kesme yasağı yoktur. Çam orman sayılan bir parseldeyse orman ağacıdır ve kişi kendi kararıyla kesemez; orman sayılmayan tapulu arazideyse kesim ve odunun taşınması orman işletme şefliğinin işlem dosyasıyla yapılır. Hangi durumda hangi yaptırımın doğduğunu çam ağacı kesme cezası yazısında durum durum ayırdık.
Ceviz ve aşılı kestane için de yasak yoktur, ama bir takvim vardır: 2020 tarihli yönetmeliğe göre bu iki türün kesimine her yıl 15 Kasım – 15 Mart arasında izin verilir; kuru ya da doğal afetle devrilmiş ağaçta dönem aranmaz. Ayrıntısı ceviz ağacı kesme cezası sayfasındadır.
Anıt ağaç olarak tescilli bir ağaç kesilebilir mi?
Anıt ağaçların tespit esasları ilke kararıyla belirlenir (Bakanlık TS 13137 standardını gösterir); ağaç Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca tabiat varlığı olarak tescil edilir. Tescilli bir ağaç türü ne olursa olsun korunur; ona yapılacak her müdahale için Bakanlığa başvurulur. 2863 sayılı Kanun’un 65. maddesine göre tescilli tabiat varlığına kasten zarar verene 2 – 5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası verilir.
Bahçenizdeki yaşlı ve iri bir çınarın, ıhlamurun ya da meşenin tescilli olup olmadığını Bakanlığın il müdürlüğünden öğrenebilirsiniz. Tescilin nasıl yapıldığını ve bir ağacı anıt ağaç yapan ölçütleri anıt ağaç nedir yazısında anlattık.
Boğaziçi, sit alanı ve belediye ağacında kural ne?
Boğaziçi alanında 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu, kamuya ya da kişilere ait koru ve yeşil alanlardaki ağaç varlığının tahribini yasaklar. Burada ağacın türü değil, alanın kendisi korunur; bahçedeki bir ağaç için bile işe ilgili belediyeye sorarak başlanır.
Doğal sit alanında ağaca yapılacak müdahale için teknik bir rapor hazırlanır, dosya Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunda karara bağlanır ve Bakanlık onayından geçer. Sit alanındaki bir parselde ağacın türü ne olursa olsun bu süreç işler.
Park, yol ve kaldırım ağaçları belediyenindir. Kesim ya da budama kararını belediye verir; bu ağaca kendiniz müdahale ederseniz Türk Ceza Kanunu’nun 152. maddesindeki kamu malına zarar verme hâli söz konusu olur. Bunlardan ayrı olarak bazı ilçe belediyeleri özel mülkteki ağacın kesimini de izne bağlar. Belediye kuralına aykırılıkta Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca 2026’da 3.705 TL idari para cezası verilebilir.
Ağacınızın statüsünü kesmeden önce nasıl öğrenirsiniz?
- 1Türü teşhis ettirinAğaç devlet ormanlarında yetişen bir tür mü, meyve ağacı mı, süs bitkisi mi? Tablodaki satırı bu soru belirler.
- 2Parselin orman sayılıp sayılmadığına bakınTapudaki cins bilgisi yetmez; orman kadastro haritasına ve parselin bağlı olduğu orman işletme şefliğine bakılır.
- 3Korunan alan ve tescil kaydını sorunBoğaziçi ve doğal sit durumu ilgili belediyeden, anıt ağaç kaydı Bakanlığın il müdürlüğünden öğrenilir.
- 4Belediyenin kuralını sorunİlçe belediyesinin park ve bahçeler müdürlüğü özel mülkteki kesim için izin ya da ücret isteyebilir.
- 5Çok sayıda ağaç varsa tek belgede toplayınİnşaat öncesinde parseldeki ağaçların türü, çapı ve konumu ağaç rölöve (röleve) planına işlenir; hangisinin korunacağı, taşınacağı ya da izne tabi olduğu bu planda ayrışır.
Ağacınızın türünü ve parselin statüsünü yerinde belirleyelim; kesilebilir mi, hangi izinle kesilir, söyleyelim.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Korunan bir ağacı izinsiz kesmenin sonucu ne?
Sonucu yine tablodaki satır belirler. Kendi, orman sayılmayan arazinizdeki bir ağacı kesmenin tek başına genel bir cezası yoktur. Orman sayılan yerde 6831 sayılı Kanun’un 91. maddesi, zeytinde 3573 sayılı Kanun’daki idari para cezası, başkasının ya da belediyenin ağacında Türk Ceza Kanunu uygulanır. Durumlara göre güncel yaptırımları tapulu arazide izinsiz ağaç kesme cezası yazısında tek tabloda topladık.
3573 sayılı Kanun m.20; 6831 sayılı Orman Kanunu m.91 ve m.116; Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik (RG 10.12.2020/31330); 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.65; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu; Türk Ceza Kanunu m.152; Kabahatler Kanunu m.32. Türlerin sınıflaması genel bilgi içindir; bahçedeki ağacın hangi gruba girdiği tür teşhisiyle kesinleşir. Belediye kuralları ilçeye göre değişir. Son kontrol: Ekim 2026.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir.
Sık sorulanlar
Türkiye'de kesilmesi tamamen yasak ağaç var mı?
Her durumda kesilmesi yasak olan bir ağaç türü yoktur; ama bazı ağaçlarda kesim çok dar koşullara bağlıdır. Zeytin ağacı Tarım ve Orman Bakanlığı’nın fenni gerekçeye dayanan izni olmadan kesilemez ve kesin zaruret yoksa izin verilmez. Tescilli anıt ağaç tabiat varlığıdır, müdahale için Bakanlığa başvurulur. Orman sayılan yerdeki ağacı da kişi kendi kararıyla kesemez.
Kendi bahçemdeki ağacı kesmek yasak mı?
Kendi, orman sayılmayan tapulu bahçenizdeki bir ağacı kesmek genel olarak yasak değildir; sonucu ağacın türü ve parselin yeri belirler. Çam, meşe gibi orman türü ağaçta kesim ve odunun taşınması orman işletmesinin işlem dosyasıyla yapılır. Ağaç zeytinse, tescilli anıt ağaçsa ya da parsel Boğaziçi veya sit alanındaysa ayrı izin gerekir. İlçe belediyesinin özel mülkteki kesim kuralı da ayrıca sorulur.
Hangi ağaçlar serbestçe kesilebilir?
Orman sayılmayan tapulu arazide, devlet ormanında yetişmeyen türden ağaçlar, örneğin elma, armut ve şeftali gibi meyve ağaçları, orman işletmesinin iznine bağlı değildir. Fıstık çamlıkları ve palamut meşelikleri bu kolaylığın dışındadır; ceviz ve aşılı kestanenin kesimine ise her yıl 15 Kasım – 15 Mart arasında izin verilir. Serbest olmak belediye kuralını kaldırmaz: bazı ilçe belediyeleri özel mülkteki kesimi de izne bağlar.
Anıt ağaç nasıl belirlenir?
Anıt ağaç tespitinin esasları ilke kararıyla belirlenir; Bakanlık Türk Standartları Enstitüsü’nün TS 13137 standardını gösterir. Tespit, Bakanlığın yayımladığı anıt ağaç tespit fişiyle kayda geçer ve ağaç Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca tabiat varlığı olarak tescil edilir. Bahçenizdeki yaşlı bir ağacın tescilli olup olmadığını Bakanlığın il müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.
Çınar ağacı kesmek yasak mı?
Çınar için türe özgü bir kesme yasağı yoktur. Çınar doğal ormanlarımızda da yetişen bir türdür; bu yüzden orman sayılmayan tapulu bahçede kesimi ve odunun taşınması, tür teşhisiyle kesinleşmek üzere orman türü ağaçlardaki gibi işlem dosyasına bağlı olabilir. Yaşlı ve iri çınarlarda önce anıt ağaç tescili kontrol edilir. Sokaktaki ya da parktaki çınar belediyenindir; kararı belediye verir.
Meşe ağacı kesmek yasak mı?
Meşe için türe özgü bir yasak yoktur, ama meşe devlet ormanlarında yetişen bir türdür. Orman sayılmayan tapulu arazide kesim ve odunun taşınması orman işletme şefliğinin işlem dosyasıyla yapılır; palamut meşeliklerinde meyve bahçelerine tanınan kolaylık uygulanmaz. Parsel orman sayılıyorsa meşeyi kişi kendi kararıyla kesemez ve izinsiz kesim 6831 sayılı Kanun kapsamında suçtur.
Kaynaklar
- 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun (m.20) mevzuat.gov.tr ↗
- 6831 sayılı Orman Kanunu (m.91, m.116) mevzuat.gov.tr ↗
- Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik (RG 10.12.2020/31330) resmigazete.gov.tr ↗
- 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (m.65) mevzuat.gov.tr ↗
- Anıt ağaçlar (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) csb.gov.tr ↗
- Doğal sit alanları, sık sorulan sorular (Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü) csb.gov.tr ↗
- 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu mevzuat.gov.tr ↗
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.152) mevzuat.gov.tr ↗
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (m.32) mevzuat.gov.tr ↗
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
