Hafta sonu geldiğinde şehrin asfaltından sıkılıp, 4×4 aracınızın hakkını vermek için rotanızı ormana çeviriyorsunuz. Çamur, zorlu rampalar, dere geçişleri ve doğanın sessizliği… Off-Road ve Overlanding kültürü, doğayla bütünleşmenin en heyecanlı yollarından biri.
Ancak, motoru çalıştırıp araziye girmeden önce fren yapmanız gereken bir konu var: Mevzuat.
Son yıllarda artan orman yangınları ve çevre bilinciyle birlikte, ormanlarda araç kullanımı çok sıkı denetim altına alındı. Peki, ormanda araç sürmek tamamen yasak mı? Hangi yollar serbest, hangileri suç teşkil eder? Bir Orman Mühendisliği firması olarak, off-road tutkunları için arazideki yasal ve etik sınırları çiziyoruz.
Cevap, nerede ve nasıl sürdüğünüze göre değişir. Orman Kanunu’na göre ormanlar halka açıktır ancak bu sınırsız bir özgürlük değildir.
Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılmış, haritalarda görünen “Orman Yolları”, “Yangın Emniyet Yolları” ve “Nakliye Yolları” üzerinde araç kullanmak (Valilikçe özel bir yasak kararı yoksa) suç değildir. Bu yollar zaten araç trafiği için yapılmıştır.
İşte “Off-Road”un kelime anlamı olan “Yoldan Çıkma” eylemi, hukuki riski başlatan yerdir. Aracınızı mevcut toprak yoldan çıkarıp;
sürerseniz, 6831 Sayılı Orman Kanunu‘nun ilgili maddelerine göre “Orman örtüsüne zarar vermek” ve “İşgal ve Faydalanma” suçlarını işlemiş sayılırsınız. Tekerleğinizin ezdiği her fidan, kamu malına zarar vermektir ve bunun cezası sadece para değil, adli sicil kaydıdır.
Off-road camiasının en çok dikkat etmesi gereken dönem Yaz Aylarıdır. Küresel ısınma ve artan yangın riski nedeniyle, Türkiye genelinde Valilikler genellikle Haziran başından Ekim sonuna kadar ormanlık alanlara girişleri (piknik, kamp ve araç girişi dahil) tamamen yasaklamaktadır.
Mühendis Tavsiyesi: Yaz aylarında rotanızı orman içi yollar yerine, yayla yollarına veya ağaçsız step arazilerine çevirmeniz hem sizin güvenliğiniz hem de ormanların geleceği için en doğrusudur.
Zorlu bir parkurda battınız ve vinç kullanarak kendinizi kurtarmanız gerekiyor. Doğadaki en sağlam dayanak noktası nedir? Kalın bir ağaç. Ancak burada yapılan teknik hata, o ağacın ölüm fermanı olabilir.
Vincin çelik halatını direkt ağacın gövdesine dolayıp çekerseniz; halat ağacın kabuğunu keser ve “Kambiyum Tabakası”nı (ağacın damarlarını) parçalar.
Her bilinçli off-roadçunun bagajında mutlaka geniş perlon (yassı kayış) bulunmalıdır. Halatı ağaca değil, bu yassı kayışa bağlayarak yükü geniş bir yüzeye yaymalı ve ağacın kabuğunu zedelemekten kaçınmalısınız.
Orman Mühendisliğinde “Toprak Sıkışması”, ağaç kökleri için büyük bir tehdittir. Ağır tonajlı 4×4 araçlarla, özellikle yağışlı havalarda orman zemininde (yol olmayan yerde) drift yapmak veya patinaj çekmek;
Ayrıca lastiklerin oluşturduğu derin izler (oluklar), yağmur suyunu kanalize ederek Erozyona neden olur. Toprağın verimli üst tabakası akıp gider.
Gerçek bir doğa sever, geçtiği yerde sadece lastik izi değil, saygı bırakandır. Avcı Mühendislik olarak, doğada araç kullanırken şu etik kurallara uymanızı öneriyoruz:
Soru: Devrilmiş bir ağaç yolumu kapatıyor, kesip geçebilir miyim?
Cevap: Kesinlikle Hayır. Ormanda devrilmiş (devrik) bile olsa bir ağacı motorlu testere ile kesmek “Orman Emvalini Kesmek/Çalmak” suçuna girer. Yapmanız gereken, ağacı kesmek değil, vinçle kenara çekmek veya yolunuzu değiştirmektir.
Soru: “Yangın Emniyet Yolu”na girmek yasak mı?
Cevap: Yangın emniyet yolları ve şeritleri, itfaiye ve arazözlerin yangına müdahalesi içindir. Normal şartlarda buraları kullanmak yasak değildir ancak bu yollar genelde çıkmaz sokaktır ve manevra alanı yoktur. Aracınızı buralara park edip yolu tıkamak suçtur.
Soru: Özel mülk ormanlarında off-road yapılır mı?
Cevap: Tapulu bir arazide (özel orman) araç sürmek için mülk sahibinin izni gerekir. İziniz girmek “Konut Dokunulmazlığını İhlal” veya “Mülke Zarar Verme” kapsamına girebilir.
Ormanlar hepimizin ortak mirası ve nefes alanıdır. Off-road ise bu güzelliği keşfetmenin heyecanlı bir yoludur. Önemli olan, aracınızın gücünü doğaya karşı değil, doğayla uyum içinde kullanmaktır.
Mevzuata uygun, doğaya saygılı ve güvenli sürüşler dileriz.
Orman kanunları, izinler ve ekolojik danışmanlık konularında merak ettikleriniz için Avcı Mühendislik Blogu‘nu takip etmeye devam edin.
/Hizmet
