Sulama Sistemi Arızaları

Kısa cevap: Sulama sistemi arızalarının çoğu bozulan parçadan değil, ayarsız bırakılmış programdan ve yapılmamış mevsimlik bakımdan kaynaklanır. Bir bölge hiç çalışmıyorsa sorun genelde vana veya kablodadır; bahçenin bir kısmı kuruyorsa fıskiye ayarı ya da basınçtadır; sistem yağmurda çalışıyorsa sensör devre dışıdır. Kışın hat boşaltılmadıysa ilkbaharda karşınıza patlamış boru çıkar.

Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı anlatıyor. Avcı Mühendislik olarak sulama arızalarını ve mevsimlik ayarları periyodik bakım kapsamında yürütüyoruz.

Site yönetimlerinde en sık duyduğumuz cümle

"Sulama sistemi var ama çalışmıyor." Yerinde baktığımızda sistemin çoğu zaman gerçekten çalıştığını görüyoruz. Sadece iki yıl önceki programla çalışıyor. Nisan ayına göre kurulmuş bir program ağustos sıcağında yetmiyor; ya da tersi, ekimde hâlâ yaz programı dönüyor ve bahçe boğuluyor.

Otomatik sulama, kurulduktan sonra kendi kendini yöneten bir sistem değil. Mevsimde en az dört kez ayar ister.

Belirtiye göre arıza teşhisi

Hiçbir bölge çalışmıyor

• Kontrol ünitesinde elektrik yok veya sigorta atmış
• Ana vana kapalı (bakım sonrası açılmayı unutmak çok yaygın)
• Şebeke suyu kesik veya depo boş
• Ünite "OFF" konumunda ya da program silinmiş

Tek bir bölge çalışmıyor

• O bölgenin selenoid vanası arızalı veya bobini yanmış
• Vana kablosu kopmuş. Genelde bahçe işleri sırasında kürek/kazma darbesiyle
• Vana içine kum/tortu kaçmış, diyafram tıkanmış

Bölge çalışıyor ama su zayıf

• Basınç yetersiz: aynı hatta kapasitenin üzerinde fıskiye var
• Filtre tıkalı. Özellikle damla sulamada en sık neden
• Hatta sızıntı var; su fıskiyeye ulaşmadan kaçıyor
• Fıskiye başlıkları kireçlenmiş veya tıkanmış

Bahçenin bir kısmı kuru kalıyor

• Fıskiye açısı kaymış. Çoğu zaman çim biçme makinesi çarpmıştır, su yola veya duvara atıyor
• Fıskiyeler arası mesafe fazla; atış alanları örtüşmüyor
• Bitki büyümüş, çalı fıskiyenin önünü kapatmış
• Eğimli alan; su aşağı akıyor, üst kısım yeterince ıslanmıyor

Bazı yerler sürekli çamur

• Sızıntı veya patlak boru
• Vana tam kapanmıyor, damlatıyor
• Gölgeli alan güneşli alanla aynı bölgede. Aynı süreyi alıyor ama daha az buharlaşıyor
• Süre çok uzun ayarlanmış

Sistem yağmurda da çalışıyor

Yağmur sensörü yoktur, kablosu kopmuştur ya da sensör ünitede devre dışı bırakılmıştır. Bu, hem su israfı hem aşırı sulama demektir.

Mevsimlik program ayarı

Tek bir "doğru süre" yoktur; süre mevsime, hava sıcaklığına ve bitkiye göre değişir. Pratik yaklaşım:

• İlkbahar (sistem açılışı): hat kontrolü, filtre temizliği, fıskiye açılarının ayarı, sızıntı kontrolü. Program kademeli başlatılır. Havanın ısınmadığı dönemde uzun süre gerekmez.
• Yaz: en uzun süre ve en yüksek sıklık. Ancak her gün az yerine, daha seyrek ve daha uzun sulama tercih edilir; kök derine iner.
• Sonbahar: süre ve sıklık kademeli düşürülür. Bu ayarı yapmamak, en yaygın israf kalemidir.
• Kış: sistem kapatılır ve hat boşaltılır.

Saat kuralı: sabah erken saat en doğrusudur. Akşam sulaması yaprağı gece boyunca ıslak bırakır ve mantar hastalıklarını davet eder; öğle sulaması buharlaşmayla israf olur.

Kışa hazırlık: en pahalı ihmal

Boru içinde kalan su donduğunda genleşir ve boruyu, vanayı, hatta fıskiye gövdesini çatlatır. Hasar kışın fark edilmez. ilkbaharda sistem açıldığında ortaya çıkar ve o noktada onarım kazı gerektirir.

Kış hazırlığının özü:

1. Ana vanayı kapatmak
2. Boşaltma vanalarını açarak hattaki suyu tahliye etmek
3. Kontrol ünitesini kış moduna almak veya kapatmak
4. Yer üstünde kalan bağlantıları korumak

Boşaltma vanası bulunmayan sistemlerde bu işlem basınçlı hava ile yapılır ve tecrübe ister. Fazla basınç bu kez fıskiyelere zarar verir.

Yılda bir kez yapılması gerekenler

• Tüm bölgeleri tek tek çalıştırıp gözle kontrol (5-10 dakikalık bir iş, çoğu sorunu erken yakalar)
• Filtre temizliği
• Fıskiye başlıklarının temizlenmesi ve açı ayarı
• Vana kutularının içinden toprak/kök temizliği
• Sensör ve kontrol ünitesi pil kontrolü

Su faturası da bir arıza göstergesidir

Bahçe suyunda ani ve açıklanamayan artış çoğu zaman yeraltında bir sızıntıya işaret eder. Sızıntı görünmez çünkü su toprağa gider; ancak faturaya yansır. Bu yüzden bahçe suyunun ayrı takibi, sistemin en ucuz teşhis aracıdır.

Sisteminizi programlı yönetelim

Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı yönetiminde; site, kampüs ve kurumsal bahçelerde sulama sistemlerinin mevsimlik ayarını, arıza tespitini ve kış hazırlığını sözleşmeli bakım kapsamında yürütüyoruz. Her ziyaret tarih ve fotoğrafla raporlanır; yönetim değişse de sistemin geçmişi kayıt altında kalır.

☎ Ara: 0532 610 81 52 · ✉ E-posta: info@av.ci

İlgili içerikler:

• Otomatik Sulama Sistemi: Kurmadan Önce Bilmeniz Gerekenler
• Çim Bakımı: Biçme, Sulama, Gübreleme
• Periyodik Bahçe Bakımı
• İstanbul Bahçe Bakım Takvimi

Sıkça Sorulan Sorular

Sulama sisteminde tek bölge çalışmıyorsa sorun ne olabilir?
Genelde o bölgenin selenoid vanası, vana bobini veya kablosu. Bahçe işleri sırasında kesilen kablo çok yaygın bir nedendir.

Sulama süresi ne kadar olmalı?
Sabit bir süre yok; mevsime, sıcaklığa ve bitkiye göre değişir. Genel ilke: her gün az yerine daha seyrek ama daha uzun sulama. Bu kökü derine indirir.

Sulama saati neden sabah olmalı?
Akşam sulaması yaprağı gece boyu ıslak bırakır ve mantar hastalığı riskini artırır. Öğle sulaması ise buharlaşmayla israf olur.

Kışın sulama sistemi için ne yapılmalı?
Ana vana kapatılır, hattaki su boşaltma vanalarından tahliye edilir, kontrol ünitesi kapatılır. Su kalan hatlar donda patlar ve hasar ilkbaharda ortaya çıkar.

Su faturası arttı, sulama sistemi kaynaklı olabilir mi?
Olabilir. Yeraltındaki sızıntı gözle görülmez ama faturaya yansır. Bahçe suyunun ayrı takibi erken teşhis sağlar.