DOĞADAN HATIRA KOPARTMA BEDELİ 387BİN TL OLABİLİR

Neden Bir Çiçeği Koparmak Suç Olsun?

Türkiye, bitki çeşitliliği açısından Avrupa kıtasının tamamına yakın bir zenginliğe sahiptir. Ülkemizde 3.000’den fazla Endemik Bitki (Sadece o bölgeye özgü, dünyanın başka yerinde olmayan) yaşar.

Bu bitkilerin popülasyonu çok hassastır. Bir tanesini kopardığınızda, sadece o çiçeği öldürmüş olmuyorsunuz; onun tohum dökmesini, çoğalmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını engelliyorsunuz. Devlet, bu doğal mirası korumak için 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında çok ağır yaptırımlar uygulamaktadır.

Koparılması En Riskli ve Yasak Olan Türler

Özellikle şu türlere arazide rastlarsanız, sadece fotoğrafını çekin ve yanından uzaklaşın:

1. Kum Zambağı (Pancratium maritimum)

Sahil şeritlerimizde, kumsallarda beyaz zarif çiçekleriyle görenleri büyüler. Ancak nesli ciddi tehlike altındadır.

• Yetişme Alanı: Karadeniz (örneğin Ünye, Sinop kıyıları), Akdeniz ve Ege sahilleri.
• Cezası: 2024 yılı itibarıyla koparmanın cezası 387.141 TL‘ye kadar çıkabilmektedir.

2. Salep Orkideleri (Orchidaceae)

Ormanlarımızda sıkça rastladığımız, yumruları (kökleri) salep yapımında kullanılan orkide türlerinin doğadan toplanması kesinlikle yasaktır.

• Neden Yasak: Bir kilo salep elde etmek için binlerce orkidenin yumrusunun sökülmesi ve bitkinin öldürülmesi gerekir.
• Durum: İhracatı ve doğadan toplanması sıkı denetim altındadır.

3. Manisa Lalesi (Tulipa orphanidea)

Mitolojik hikayelere konu olan, bahar aylarında kırmızı rengiyle büyüleyen bu lale türü, Spil Dağı ve çevresinde sıkı koruma altındadır. Soğanının sökülmesi veya çiçeğinin koparılması biyolojik çeşitliliği tahrip suçu sayılır.

4. İstanbul Nazendesi ve Kardelenler

Özellikle Galanthus türü kardelenlerin soğanlarının ihracatı kotaya tabidir. Bilinçsizce doğadan sökülmesi suçtur.

Cezalar Ne Kadar?

Rakamlar her yıl “Yeniden Değerleme Oranı”na göre güncellenmektedir. Ancak 2024-2025 dönemi için Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) tarafından uygulanan idari para cezaları caydırıcı boyuttadır.

• Endemik türleri koparmak, soğanını sökmek veya ticaretini yapmak: 387.141 TL‘ye varan cezalarla sonuçlanabilir.
• Bu eylemi ticari amaçla (Biyokaçakçılık) yapanlar için cezalar katlanarak artmakta ve adli süreçler başlatılmaktadır.

Uzman Notu: “Ben bilmiyordum” demek sizi kurtarmaz. Kanun nezdinde endemik türlere verilen zarar, kamu malına verilen zarar gibi değerlendirilir.

Biz Ne Yapıyoruz?

Bir inşaat, yol veya enerji projesi başlamadan önce o arazide bu değerli bitkilerin olup olmadığının tespit edilmesi yasal zorunluluktur.

Avcı Mühendislik olarak;

• Proje sahalarında Flora/Fauna Envanter çalışmaları yapıyoruz.
• Eğer sahada endemik bir tür varsa, o bitkilerin zarar görmemesi için “Taşıma ve Koruma Eylem Planları” hazırlıyoruz.
• ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) süreçlerinde teknik raporlama sağlıyoruz.

Doğa, sadece ağaçlardan ibaret değildir. Ayağımızın altındaki bu sessiz hazineleri korumak, hepimizin vatandaşlık görevidir. Gelecek nesillere çöl değil, renkarenk bir doğa bırakmak için; Sevginizi kopararak değil, koruyarak gösterin.

Parselinizde koruma altında bir ağaç varsa

Koruma altındaki bir tür kendi parselinizde çıktığında inşaat ya da kesim planınız doğrudan etkilenir. Böyle durumlarda önce türün ve konumunun belgelenmesi gerekir; belediye ruhsat dosyalarında bu tespit orman mühendisi imzasıyla istenir. Süreci ağaç röleve planı sayfasında, izin tarafını ise orman izin dosyası sayfasında adım adım anlattık.

Proje sahanızda korunan bir tür çıkarsa dosyada ne yer alır?

Bu yazıyı piknikte çiçek koparmamak için okuyanlar kadar, sahada iş yapanlar da okuyor. Orman sayılan bir alanda yol, enerji nakil hattı, tesis ya da ekoturizm izni için çalışıyorsunuz ve etüt sırasında talep alanında soğanlı bir tür veya orkide popülasyonu görüldü. Bunu başvuru aşamasında kayda geçirmek ile iş başladıktan sonra tespit edilmesi çok farklı iki sonuç doğurur; ikincisinde çalışmanın durdurulması gündeme gelir.

Talep alanındaki canlı varlığın kayda geçtiği yer orman izin dosyasıdır. Dosya; koordinatlı talep alanı haritasını, saha etüdünü, ağaç tespit tutanağını ve sahada korunan tür bulunması halinde taşıma ile koruma eylem planını içerir. Buna rehabilitasyon ve ağaçlandırma yükümlülükleri de eklenir. Böylece hem idari değerlendirme sağlıklı ilerler hem de bedel ve teminat hesabı gerçek sahaya dayanır.

Etüdü ve dosyayı Orman Mühendisleri Odasına kayıtlı orman mühendisi hazırlar; ÇED gerektiren projelerde ilgili uzmanlarla birlikte yürütülür. Dosya kapsamı için orman izin dosyası sayfasına bakabilirsiniz.