İzinsiz Ağaç Kesimi Tazminat Davası ve Değer Tespiti

Sabah uyandınız ve bahçenizde yıllardır gözünüz gibi baktığınız o ceviz ağacının veya çamın, komşunuz, bir müteahhit veya tanımadığınız biri tarafından kesildiğini gördünüz. İlk yapmanız gereken, kütüğe ve kesilen gövdeye dokunmadan her şeyi tarihli olarak kayda geçirmektir. Sonra önünüzde iki ayrı yol vardır: kesen kişinin cezalandırılması için şikâyet ve ağacın bedeli için tazminat davası.

İki yolda da sonucu belirleyen soru aynıdır: kesilen ağaç neydi ve ne kadar ederdi? Karşı taraf ağacı birkaç ster odun gibi anlatabilir. Ağacın türünü, çapını, yaşını, sağlığını ve değerini bağımsız ölçümle belgeleyen belge ağaç değer ve hasar tespit raporudur. Aşağıda süreci sırasıyla, sonra bu raporun avukatınıza neyi teslim ettiğini anlattık.

Ağacınız kesildiyse ilk saatlerde ne yapmalısınız?

1Hiçbir şeye dokunmayınKütüğü, kesilen gövdeyi, dalları ve talaşı yerinde bırakın. Kesim yüzeyi ağacın türünü, yaşını ve sağlığını gösteren en güçlü kanıttır.
2Tarihli fotoğraf ve video çekinKütüğü yakından ve yanında bir metre ya da boyu bilinen bir nesneyle çekin. Kesilen gövdeyi, dalları, çevreyi ve varsa kesimde kullanılan aracı da kaydedin. Ağacın kesilmeden önceki fotoğraflarını bir araya getirin.
3Kolluğa haber verinPolis ya da jandarmaya bildirimde bulunun ve olay yerinde tutanak tutulmasını isteyin. Tutanak, kesimin ne zaman ve kim tarafından yapıldığına ilişkin ilk resmi kayıttır.
4Tanıkları ve izleri not edinKesimi gören komşuları, gelen aracın plakasını, odunun nereye götürüldüğünü yazın.
5Ölçümü bekletmeyinKütük sökülebilir, odun satılabilir ya da yakılabilir. Ağaç bağımsız bir teknik incelemeyle bir an önce kayda geçmelidir. Kanıtın kaybolma tehlikesi varsa avukatınız dava açılmadan önce mahkemeden delil tespiti isteyebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.400).

Kütüğün ve kesilen gövdenin fotoğraflarını ve konumunu gönderin; sahada neyin ölçülüp kayda geçmesi gerektiğine ücretsiz ön değerlendirmede bakalım. Teklifi 24 saat içinde iletiriz; İstanbul içinde yerinde inceleme ücretsizdir.

Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525

Hemen Ara WhatsApp

Ağacınızı kesen kişi hangi suçu işlemiş olur?

Başkasına ait bir ağacı kesmek Türk Ceza Kanunu’nun 152. maddesinde ağaçlar için sayılan nitelikli mala zarar verme suçudur; devlet ormanındaki ağaç bu hükmün dışındadır, onu Orman Kanunu düzenler. Ceza 1 – 6 yıl hapistir. Soruşturma şikâyete bağlı değildir: Cumhuriyet başsavcılığı olayı öğrenince kendiliğinden soruşturur. Yine de olayı gecikmeden savcılığa ya da kolluğa bildirmek, kanıtın kaybolmadan kayda geçmesi için önemlidir.

Ceza dosyasında zararın ödenmesi gündeme gelebilir. Ağacın değeri o gün belgeli değilse konuşma beyan üzerinden yürür ve masaya odun bedeli gelir. Bir teklifi kabul edip etmemeye avukatınızla, elinizdeki teknik kanıta bakarak karar verin.

Ağacın nerede olduğu suçun niteliğini değiştirebilir. Parsel orman sayılıyorsa 6831 sayılı Orman Kanunu, ağaç zeytinse 3573 sayılı Kanun, ağaç belediyenin park ya da yol ağacıysa kamu malına zarar hükümleri devreye girer. Bu durumların tamamını ve güncel tutarlarını tapulu arazide izinsiz ağaç kesme cezası yazısında tek tabloda topladık.

Tazminat davası ceza davasından nasıl ayrılır?

Ceza davası devletin cezasıdır; hapis ya da adli para cezası size ödenmez. Ağacınızın bedelini, yani uygulamadaki adıyla ağaç bedelini, ancak hukuk mahkemesinde açacağınız tazminat davasıyla istersiniz. Dayanak Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesidir: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Davada zararı, kusuru ve fiil ile zarar arasındaki bağı ispat etmek davacıya düşer. Kesimi kimin yaptığı tutanak ve tanıkla, zararın ne kadar olduğu teknik kanıtla gösterilir. Tazminat davası ceza soruşturmasından ayrı açılır; iki dosyanın nasıl birlikte yürütüleceğini avukatınız belirler.

Süreye dikkat edin. Türk Borçlar Kanunu m.72’ye göre tazminat istemi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır. Karşı taraf komşunuzsa, dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olup olmadığını da avukatınıza sorun.

Kesilen ağacın değerini kim belirler?

Hâkim ağacın değerini kendi bilgisiyle belirlemez. Çözümü özel ve teknik bilgi gerektiren konularda mahkeme bilirkişi atar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266). Taraflar da kendi seçtikleri uzmandan bilimsel görüş alıp dosyaya sunabilir (m.293); uygulamada buna uzman görüşü ya da mütalaa denir. Hâkim bilirkişi raporunu, uzman görüşünü, fotoğrafları, tutanağı ve tanıkları birlikte değerlendirir.

Bilirkişi incelemesi dava açıldıktan sonra yapılır. O güne kadar kütük sökülmüş, odun kaybolmuş, bahçe yeniden düzenlenmiş olabilir. Bu yüzden kesimden hemen sonra yapılan bağımsız ölçüm, bilirkişinin neyi inceleyebileceğini de belirler: raporda yazan çap, tür ve fotoğraf, sahada artık olmayan bir ağacın kaydıdır.

Parselinizde daha önce bir ağaç rölöve (röleve) planı hazırlanmışsa, kesilen ağacın türü, çapı ve konumu o planda kayıtlıdır. Böyle bir kayıt, değer tespitinin en sağlam başlangıç noktasıdır.

Değer tartışmasında sahadan alınmış her ölçü, karşı tarafın beyanından güçlüdür.

Ağacın değeri neden odun değeri değildir?

Kesilen bir ağacın odun olarak satış değeri, o ağacın bahçede gördüğü işin küçük bir parçasıdır. Gölge veren, meyve veren, bahçeyi yoldan ve komşudan ayıran, yıllar içinde o boya ulaşmış bir ağacı aynı boyda yerine koymak çoğu zaman mümkün değildir; mümkünse de maliyeti odununkinden çok daha yüksektir.

Hangi değerleme yaklaşımının seçileceği ağaca, eldeki veriye ve amaca bağlıdır; raporda neden seçildiği ve hangi verilere dayandığı açıkça yazılır. Odunun belli bir katı diye verilen genel geçer bir katsayı yoktur. Yaklaşımların kendisini girişte bağlantısını verdiğimiz rapor sayfasında anlattık.

Yaş, değerin belirleyici kalemlerinden biridir. Kesilmiş bir ağaçta yaş çoğu zaman kütükteki yıllık halkalar sayılarak bulunur; yöntemleri ağacın yaşı nasıl öğrenilir yazısında anlattık.

Avukatınıza ne teslim ediyoruz?

Değer ve hasar tespit raporu, avukatın dosyada kullanacağı teknik dayanağı tek belgede toplar. Rapor sorumlu orman mühendisi Ömer Buğra Avcı’nın imzasıyla teslim edilir (TMMOB Orman Mühendisleri Odası Sicil No: 21525) ve şunları içerir:

Tür: ağacın türü ve nasıl tanımlandığı (kabuk, odun, kalan dal ve yapraklar).
Çap: kütükte ölçülen dip çapı; gövde yerindeyse göğüs yüksekliğindeki çap.
Boy ve taç: kalan gövdeden ve kesimden önceki fotoğraflardan belirlenen boy ve taç genişliği.
Yaş: kesim yüzeyindeki yıllık halka sayımı ya da çapa dayalı tahmin ve kullanılan yöntem.
Sağlık: kesim yüzeyinde ve gövdede çürüklük, boşluk ya da kuruma belirtisi olup olmadığı.
Fotoğraf: tarihli, ölçekli fotoğraf dizisi ve her fotoğrafın nereden çekildiği.
Koordinat: kütüğün konumu; parsel sınırı tartışmalıysa aplikasyon bilgisiyle birlikte değerlendirilmek üzere.
Değerleme yaklaşımı: seçilen yaklaşım, neden seçildiği, kullanılan veriler, varsayımlar ve hesabın adımları.

Raporun sınırı da bellidir. Rapor bir uzman görüşüdür; hukuki temsil değildir, mahkemenin atadığı bilirkişinin incelemesinin yerine geçmez ve tazminatın tutarı için bir sonuç sözü vermez. Raporun dosyada nasıl kullanılacağına avukatınız karar verir.

Kesilen ağacınızı kütük sökülmeden yerinde ölçelim, avukatınıza teslim edilecek raporu hazırlayalım.

Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525

Hemen Ara WhatsApp

Karşı taraf dalların bahçesine taştığını söylerse ne olur?

Türk Medeni Kanunu m.740, komşunun arazisine taşarak zarar veren dal ve kökler için bir yol tanır: komşu önce kaldırılmasını ister ve uygun bir süre tanır; süre içinde kaldırılmazsa yalnız sınırı aşan dal ve kökü kesebilir. Bu hüküm ağacın gövdesini kesme hakkı vermez; manzarayı kapattığı gerekçesiyle ağaç kesmeye de dayanak olmaz. Kuralın ayrıntısını komşunun ağacı bahçeme sarkıyor yazısında anlattık.

Diğer iki savunma teknik kanıtla cevaplanır. Ağacın zaten kuru ya da çürük olduğu söyleniyorsa bakılacak ilk yer kesim yüzeyindeki odunun durumu ve kesimden önceki fotoğraflardır. Ağacın kendi parselinde olduğu söyleniyorsa kütüğün koordinatı, harita mühendisinin yapacağı aplikasyonla karşılaştırılır.

Kesimi bir belediye ya da başka bir kamu kurumu yaptıysa yol farklıdır: zarar önce ilgili idareye yazılı başvuruyla istenir, sonuç alınamazsa idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Bu başvuru, eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde 5 yıl içinde yapılır (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.13).

Dayanak ve son kontrol

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.152; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49 ve m.72; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, m.293 ve m.400; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.740; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.13; 6831 sayılı Orman Kanunu. Son kontrol: Eylül 2026.

Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Şikâyet ve dava süreci için bir avukata danışın.

Sık sorulanlar

İzinsiz ağaç kesimi nereye şikâyet edilir?

Başkasının ağacını kesen kişi için şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da polis veya jandarmaya yapılır. Ağaca zarar verme Türk Ceza Kanunu m.152’deki nitelikli hâldir ve şikâyete bağlı değildir; yine de bildirimi gecikmeden yapın ki kanıt kaybolmasın. Ağaç orman sayılan bir yerdeyse bağlı olunan orman işletme şefliğine de bildirin. Şikâyetle birlikte tarihli fotoğrafları, varsa tutanağı ve tanıkların bilgisini verin.

Ağacımı kesen kişi ceza alırsa tazminat da öder mi?

Ceza ile tazminat ayrı yollardır. Hapis ya da adli para cezası devlete aittir, size ödenmez. Ağacın bedelini hukuk mahkemesinde açacağınız tazminat davasıyla istersiniz; dayanak Türk Borçlar Kanunu m.49’daki haksız fiil sorumluluğudur. Ceza dosyasında zararın ödenmesi gündeme gelirse bir metni imzalamadan önce avukatınıza danışın.

Tazminat davası ne zamana kadar açılabilir?

Türk Borçlar Kanunu m.72’ye göre tazminat istemi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır. Süreyi kaçırmamak için kesimi öğrendiğiniz gün tarihli kayıt tutun.

Kütük söküldüyse ağacın değeri yine belirlenebilir mi?

Kanıta bağlıdır. Kesimden önce çekilmiş fotoğraflar, kesilen gövde ya da odun, tanık anlatımları ve varsa parsel için daha önce hazırlanmış bir ağaç rölövesi ya da envanter kaydı değerlendirmeye dayanak olur. Ölçüler sahada doğrudan alınamadığı için sonuç daha tartışmalı olur. Kütüğün sökülme tehlikesi varsa avukatınız dava açmadan önce mahkemeden delil tespiti isteyebilir.

Mahkeme ağacın değerini neye göre belirler?

Hâkim teknik konularda bilirkişi atar ve bilirkişinin incelemesini, taraflardan birinin sunduğu uzman görüşünü, fotoğrafları, tutanağı ve tanıkları birlikte değerlendirir. Bilirkişi incelemesi dava açıldıktan sonra yapıldığı için kesimden hemen sonra sahadan alınan ölçüler bu değerlendirmenin temelini oluşturur. Sonucu belirleyen, hangi ölçünün sahadan alındığı ve yöntemin ne kadar açık yazıldığıdır.

Kesilen ağacın odunu kime aittir?

Kural olarak kesilen ağacın odunu da ağacın sahibine aittir. Kesen kişi odunu götürdüyse bunu şikâyetinizde ayrıca belirtin; olayın nitelendirmesini savcılık yapar. Ağaç çam ya da meşe gibi devlet ormanlarında yetişen bir türse odunun taşınması ve satışı orman işletmesinin işlemine bağlıdır; satışta keşif, damga ve nakliye işlemi yapılır.

Kaynaklar

Ömer Buğra AvcıYüksek Orman Mühendisi · OMO Sicil No: 21525

Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.

Bu yazılara da göz atın

Ağaç Bakımı ve Budama · 6 dk

Ağaç tomografisi (ağaç röntgeni) nedir, ne ölçer?

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 7 dk

Kentsel dönüşümde ağaç kesimi, rölöve (röleve) ve taşıma