Sulama Sistemi Arızaları
Otomatik sulama sistemi olanlar için: belirtiye göre arızanın nerede aranacağı, programın mevsime göre nasıl değiştirileceği, sistemin kışa nasıl hazırlanıp ilkbaharda nasıl açılacağı.
Sulama sistemi arızalarının çoğu bozulan bir parçadan değil, mevsime göre değiştirilmeyen programdan ve yapılmayan kış hazırlığından çıkar. Hiçbir bölge çalışmıyorsa elektriğe, ana vanaya ve kontrol ünitesine; tek bölge çalışmıyorsa o bölgenin vanasına ve kablosuna; bahçenin bir kısmı kuruyorsa başlık ayarına ve basınca bakılır. Kışa boşaltılmayan hat donda çatlar, hasar ilkbaharda ortaya çıkar.
İçindekiler
- Belirtiye göre arıza nerede aranır?
- Hiçbir bölge ya da tek bir bölge çalışmıyorsa ne yapılır?
- Su zayıfsa ya da bahçenin bir kısmı kuruyorsa neye bakılır?
- Bir yer sürekli çamursa ya da sistem yağmurda çalışıyorsa sebep nedir?
- Program mevsime göre nasıl ayarlanır?
- Sulama sistemi kışa nasıl hazırlanır?
- Her yıl hangi kontroller yapılmalı?
- Sık sorulanlar
Sulama sistemi arızalarının çoğu bir parçanın bozulmasından değil, programın ve bakımın mevsime ayak uydurmamasından doğar. Site yönetimlerinden sık duyduğumuz “sistem var ama çalışmıyor” şikâyetinde, yerinde baktığımızda sistemin çoğu zaman çalıştığını görüyoruz; yalnız aylar önce kurulmuş bir programla çalışıyor. Nisanda yazılan program ağustos sıcağında yetmiyor, ekimde hâlâ dönen yaz programı ise bahçeyi göllendiriyor.
Aşağıda önce belirtiye göre arızanın nerede aranacağını, sonra programın mevsime göre ayarını ve kışa hazırlığı anlattık. Bazı sorunlar ayarla çözülmez: bölge yanlış kurulmuşsa ya da hat bahçeye yetmiyorsa bölge ekleme, başlık değişimi ya da kontrol ünitesi yenileme gerekir. Bunu yaptığımız hizmetin kapsamı otomatik sulama sistemi kurulumu sayfasındadır.
Belirtiye göre arıza nerede aranır?
| Belirti | İlk bakılacak yer | Sık görülen neden |
|---|---|---|
| Hiçbir bölge çalışmıyor | Kontrol ünitesinin elektriği, ana vana, su | Bakımdan sonra kapalı kalan ana vana, kapalı konumda unutulan ünite, silinmiş program |
| Tek bölge çalışmıyor | O bölgenin vanası, bobini ve kablosu | Kazıda kopan kablo, yanmış bobin, vanaya kaçan kum |
| Bölge çalışıyor ama su zayıf | Filtre, başlıklar, hat üzerinde kaçak | Tıkalı filtre, kireçlenmiş başlık, bölgeye fazla başlık bağlanması |
| Bahçenin bir kısmı kuru | Başlık açısı ve atış mesafesi | Çim biçme makinesinin çarptığı başlık, önünü kapatan bitki, eğim |
| Bir yer sürekli çamur | Vana, boru, sulama süresi | Tam kapanmayan vana, patlak boru, gölge alanın güneşli alanla aynı bölgede olması |
| Sistem yağmurda da çalışıyor | Yağmur sensörü ve ünitedeki sensör anahtarı | Sensör yok, kablosu kopuk ya da ünitede devre dışı |
Hiçbir bölge ya da tek bir bölge çalışmıyorsa ne yapılır?
Hiçbir bölge çalışmıyorsa önce en basit olanlara bakılır: ünitenin prizi ve sigortası, ünitenin açık konumda olup olmadığı, ana vana ve şebeke suyu ya da depo. Ekran boşsa ya da program silinmişse ünitenin yedek pili kontrol edilir; elektrik kesintisinden sonra programı kaybolan ünitede pil çoğu zaman bitmiştir.
Tek bölge çalışmıyorsa sorun o bölgenin vanasındadır. Vanayı üzerindeki elle açma düzeneğiyle açmayı deneyin. Elle açılıyor ama üniteden açılmıyorsa arıza elektrik tarafındadır: kablo, ek yeri ya da bobin. Bobin multimetreyle ölçülür ve üreticinin verdiği değerin dışındaysa değiştirilir. Vana elle de açılmıyorsa içine kum ya da tortu kaçmış, diyafram tıkanmış olabilir.
Bahçede yakın zamanda kazı yapıldıysa (dikim, çit, kablo) önce o güzergâha bakın. Kürekle ya da kazmayla kesilen vana kablosu sahada sık gördüğümüz bir nedendir.
Elle açma denemesinin sonucunu yazıp vana kutusunun içini ve kontrol ünitesinin ekranını gösteren fotoğrafları konumla gönderin. Bu üç bilgiye ücret almadan bakar, parça değişiminin yetip yetmeyeceğini ya da kablonun yerinde aranması gerekip gerekmediğini çoğu zaman ilk yanıtta söyleriz.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Su zayıfsa ya da bahçenin bir kısmı kuruyorsa neye bakılır?
Bölge açılıyor ama başlıklar zayıf çalışıyorsa sırasıyla filtreye, başlık ağzındaki kireç ve kuma, hattaki kaçağa bakılır. Kaçak su başlığa ulaşmadan toprağa gider; hat üzerinde sürekli ıslak kalan ya da çöken bir nokta arayın. Bunların hepsi sağlamsa bölgeye suyun yetiştiremeyeceği kadar başlık bağlanmış olabilir. Bu ayarla değil, bölgenin bölünmesiyle düzelir; basınç ve debiye göre bölge hesabını otomatik sulama sistemi kurmadan önce yazısında anlattık.
Bahçenin bir kısmı kuruyorsa önce başlıklara bakılır: çim biçme makinesi başlığın açısını kaydırmış, su yola ya da duvara gidiyor olabilir; başlık toprağa gömülmüş ya da büyüyen bir çalı önünü kapatmış olabilir. Eğimli alanda su aşağı akar, üst kısım yeterince ıslanmaz.
Kuru alanın gerçekten az su aldığını ölçmek kolaydır. Aynı boyda birkaç düz kabı bölgenin farklı noktalarına koyun, bölgeyi belli bir süre (örneğin 15 dakika) çalıştırın ve kaplardaki suyu karşılaştırın. Belirgin biçimde az su toplanan kap, o noktanın yeterince ıslanmadığını gösterir. Bu durumda bütün bölgenin süresi uzatılmaz, o noktadaki başlık düzeltilir; yoksa geri kalan alan fazla su alır.
Damla sulanan tarhta ya da çitte bitkiler sırayla sararıyorsa sebep çoğu zaman tıkanan damlatıcı ya da kirlenen filtredir. Tıkanmanın türlerini ve filtre seçimini damlama sulama sistemi yazısında topladık.
Bir yer sürekli çamursa ya da sistem yağmurda çalışıyorsa sebep nedir?
Sürekli çamur olan noktada dört ihtimal vardır: patlak boru ya da gevşemiş bağlantı, içine kum kaçtığı için tam kapanmayan vana, gölgeli alanın güneşli alanla aynı bölgede aynı süreyi alması ve fazla uzun ayarlanmış süre. Sulama bittikten sonra en alçaktaki başlıktan bir süre su gelmesi, hattın o noktadan boşalmasıdır; su hiç kesilmiyorsa vana tam kapanmıyordur.
Sistem yağmurda da çalışıyorsa yağmur sensörü yoktur, kablosu kopmuştur ya da ünitedeki sensör anahtarı kapalı konumdadır. Bu hem su israfı hem aşırı sulama demektir. Sensör varsa ünitenin sensörü okuyup okumadığına bakılır; sensör yağıştan sonra kuruyana kadar sulamayı durdurur.
Program mevsime göre nasıl ayarlanır?
Tek bir doğru süre yoktur; süre mevsime, hava sıcaklığına, toprağa ve bitkiye göre değişir. Otomatik sulama kurulup kendi başına bırakılacak bir sistem değildir, her mevsim geçişinde program elden geçirilir.
| Mevsim | Program | Kontrol |
|---|---|---|
| İlkbahar | Kısa sürelerle başlanır, hava ısındıkça kademeli artırılır | Sistemin açılışı: filtre, başlık açıları, sızıntı |
| Yaz | En uzun süre; her gün kısa yerine daha seyrek ve daha uzun | Kuru ve çamurlu noktalar, sensör |
| Sonbahar | Süre ve sıklık kademeli azaltılır | Yaz programının unutulmaması |
| Kış | Sistem kapatılır, hat boşaltılır | Ana vana, boşaltma vanaları, ünite |
Sonbaharda programı azaltmayı unutmak, sulamadaki en yaygın israf kalemidir. Ünitede bütün süreleri tek ayarla yüzde olarak artırıp azaltan bir mevsimsel ayar varsa programı her mevsim baştan yazmak gerekmez.
Saat için kural basittir: sabahın erken saati. Akşam sulaması yaprağı gece boyunca ıslak bırakır ve mantar hastalıklarını kolaylaştırır; öğle sulamasında su buharlaşır ve rüzgârla savrulur. Sürenin doğru olup olmadığını anlamanın yolu, sulamadan sonra kök derinliğine inip toprağın ıslanıp ıslanmadığına bakmaktır.
Sulama sistemi kışa nasıl hazırlanır?
Boru içinde kalan su donduğunda genleşir ve boruyu, vanayı, hatta başlık gövdesini çatlatır. Hasar kışın fark edilmez; ilkbaharda sistem açılınca ortaya çıkar ve onarımı kazı gerektirir. İstanbul’da bu hazırlık genellikle ilk donlardan önce, kasım sonu ile aralık başında yapılır.
- 1Ana vanayı kapatınSisteme gelen suyu kesin; pompa varsa pompanın da elektriğini kesin.
- 2Hattı boşaltınHattın en alçak noktalarındaki boşaltma vanalarını açın ve suyun tamamen boşaldığından emin olun. Damla hatlarında yan hatların uç kapakları açılır; filtre gövdesi ve basınç düşürücünün suyu da boşaltılır.
- 3Kontrol ünitesini kapatınÜniteyi kapalı konuma alın; program silinmez, ilkbaharda aynı programla ya da küçük bir düzeltmeyle devam edilir.
- 4Açıkta kalan parçaları koruyunToprak üstünde kalan vana, filtre ve bağlantılar boşaltılır ya da örtülür; pompanın gövdesindeki su da boşaltılır.
Boşaltma vanası olmayan ya da eğimsiz döşenmiş hatta su basınçlı havayla atılır. Hava bölge bölge verilir; başlıktan su yerine yalnız sis çıkınca o bölge kapatılır. Kuru hattan uzun süre hava geçirmek sürtünmeyle ısınmaya yol açar ve döner başlıkların plastik dişlilerine zarar verir. Basınçlı havayla boşaltma yalnız sistem üreticisinin izin verdiği basınçta ve uygun ekipmanla yapılır; boru, vana ve başlıklar için izin verilen en düşük basınç aşılmaz, hava pompadan geçirilmez ve hava verilirken başlık ya da vananın üzerinde durulmaz. Değer bilinmiyorsa iş uzman uygulayıcıya bırakılır. Bu iş deneyim ister; emin değilseniz uzmanına bırakın.
Her yıl hangi kontroller yapılmalı?
İlkbahar açılışı, yılın kontrolünü yapmak için en doğru zamandır. Boşaltma vanaları kapatılır, ana vana yavaşça açılır ve ardından şu liste izlenir:
- Bütün bölgeler üniteden tek tek çalıştırılır ve her biri gözle kontrol edilir.
- Filtre açılıp temizlenir.
- Başlıklar temizlenir, açıları ayarlanır; toprağa gömülen başlık yükseltilir.
- Vana kutularının içindeki toprak ve kök temizlenir.
- Ünitenin saati, programı ve pili, yağmur sensörünün çalışması kontrol edilir.
- Sulama kapalıyken su sayacı izlenir; bahçe suyundaki açıklanamayan artış çoğu zaman toprak altındaki bir kaçağa işaret eder.
Bu kontrolleri ve mevsimlik ayarı isteyen müşterilerimiz için periyodik bahçe bakımı sözleşmesi içinde yürütüyoruz; her ziyaretten sonra fotoğraflı rapor veriyoruz.
Açılışta ya da yıl içinde bir bölge çalışmıyor, başlık kırık ya da vana tam kapanmıyorsa sorunu yerinde bulup değişecek parçaları kalemli teklife yazalım. İstanbul içinde yerinde inceleme ücretsizdir; teklifi 24 saat içinde iletiriz.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Basınç ve süre değerleri genel meslek bilgisidir; kullanılan boru, vana ve başlığın teknik föyü esastır. Son kontrol: Eylül 2026.
Sık sorulanlar
Sulama sisteminde tek bölge çalışmıyorsa sorun ne olabilir?
Diğer bölgeler çalışıyorsa sorun çoğu zaman o bölgenin selenoid vanasında, vananın bobininde ya da kablosundadır. Bahçede kazı yapıldıktan sonra kopan kablo sık görülen bir nedendir. Vanayı üzerindeki elle açma düzeneğiyle açmayı deneyin: elle açılıyor ama kontrol ünitesinden açılmıyorsa arıza elektrik tarafındadır, elle de açılmıyorsa vananın içine kum ya da tortu kaçmış olabilir.
Sulama süresi ne kadar olmalı?
Herkese uyan bir süre yoktur; mevsim, sıcaklık, toprak, bitki ve başlık tipi belirler. Genel ilke her gün kısa süre yerine daha seyrek ve daha uzun sulamaktır; su derine iner, kökler de onu izler. Süreyi, sulamadan sonra toprağın kök derinliğinde ıslanıp ıslanmadığına bakarak ayarlayın.
Sulama saati neden sabah olmalı?
Sabahın erken saatinde rüzgâr ve buharlaşma azdır, yaprak da gün içinde kurur. Akşam sulaması yaprağı gece boyunca ıslak bırakır ve mantar hastalıklarına zemin hazırlar. Öğle sulamasında ise suyun bir kısmı buharlaşır ve rüzgârla savrulur.
Boşaltma vanası yoksa sulama hattı kışa nasıl hazırlanır?
Hattaki su basınçlı havayla atılır. Hava bölge bölge verilir ve başlıktan su yerine yalnız sis çıkınca o bölge kapatılır; kuru hattan uzun süre hava geçirmek başlıkların iç parçalarını ısıtıp bozar. Basınç borunun dayanabileceği değerin altında tutulur, hava verilirken başlık ve vananın üzerinde durulmaz. Deneyim isteyen bir iştir.
Sulama sistemi ilkbaharda nasıl devreye alınır?
Önce boşaltma vanaları kapatılır, sonra ana vana yavaşça açılır ki hattaki hava ani bir basınç darbesi yapmasın. Filtre temizlenir, her bölge kontrol ünitesinden tek tek çalıştırılır; kırık başlık, kaymış açı ve sızıntıya bakılır. Ünitenin saati, programı ve pili kontrol edilir, program kısa sürelerle başlatılır.
Su faturası arttı, sulama sistemi kaynaklı olabilir mi?
Olabilir. Toprak altındaki bir sızıntı yüzeyde görünmeyebilir ama sayaca yansır. Bütün muslukları ve sulamayı kapatıp sayacı bir süre izleyin; sayaç dönmeye devam ediyorsa bir yerde kaçak vardır. Ardından sulama sisteminin ana vanasını kapatıp yeniden bakmak, kaçağın sulama hattında olup olmadığını ayırır.
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
