Tapulu arazide ağaç kesim izni

Tapunuz size ait, ancak Orman Kanunu gereğince kesimine karar verdiğiniz ağaçların hukuki statüsü orman mevzuatı kapsamındadır. Bu kapsam her ağaçta aynı sonucu doğurmaz: çam, meşe, kayın gibi devlet ormanlarında yetişen türlerde kesim ve odunun taşınması bir işlem dosyasına bağlıdır, elma ve armut gibi meyve ağaçlarında ise orman işletmesi işlemi yoktur. Uygulamada “tapulu kesim dosyası” denen şey, yönetmelikteki adıyla bu işlem dosyasıdır.

Aşağıda dosyanın dayanağını, içinde hangi belgelerin yer aldığını, kimin hazırladığını ve başvurudan kesime kadar adımları anlattık. Dosyayı sizin adınıza hazırlayıp orman işletme şefliğine sunduğumuz hizmetin kapsamı tapulu arazide ağaç kesimi sayfasındadır.

Tapulu kesim dosyası hangi yönetmeliğe göre hazırlanır?

Dosyanın dayanağı 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 116. maddesidir. Uygulaması, 10.12.2020 tarihli ve 31330 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik’tedir. Yönetmelik, orman sayılmayan tapulu taşınmazdaki ağaçlardan sahiplerinin nasıl yararlanacağını ve bu işin hangi işlemlerle yürüyeceğini düzenler.

Bu yönetmelik 2012 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırdı. Bazı sitelerde hâlâ eski yönetmeliğin adı ve hükümleri anılıyor; başvuruda esas alınacak metin 2020 tarihli olandır. Eylül 2026’daki son kontrolümüzde yönetmelikte bir değişiklik görmedik. Kesilen odunun taşınması ise ayrı bir düzenlemeye, 24.08.2024 tarihli taşıma belgeleri yönetmeliğine bağlıdır.

Hangi ağaç için dosya hazırlanır?

Dosya, orman sayılmayan tapulu bir taşınmazdaki orman türü ağaç içindir: çam, meşe, kayın, gürgen, sedir, göknar, ardıç gibi devlet ormanlarında yetişen türler. Ölçüt ağacın bahçeye dikilmiş olması değil, türüdür. İl, ilçe ve belde merkezlerindeki taşınmazlarda kesilecek odunun miktarı ne olursa olsun işlem dosyası hazırlanır; bir ya da iki ağaç kesecek olmak dosyayı gereksiz kılmaz.

Elma, armut gibi devlet ormanında yetişmeyen meyve ağaçları için dosya hazırlanmaz. Ceviz ve aşılı kestane bu serbestliğin dışındadır: 2020 tarihli yönetmeliğe göre bu ağaçların kesimine her yıl 15 Kasım – 15 Mart arasında izin verilir; kuru ya da doğal afetle devrilmiş ağaçta dönem aranmaz. Bu iki türde başvuru yolunu parselin bağlı olduğu şefliğe sorun.

Parsel orman kadastrosunda orman sayılıyorsa, ağaç zeytinse ya da bahçe bir sitenin ortak bahçesiyse başvuru yolu başkadır; bu durumlarda tapulu kesim dosyası tek başına işe yaramaz. Hangi durumda hangi kuruma, hangi belgeyle gidileceğini bahçemdeki ağacı nasıl keserim yazısında tek tabloda topladık.

Dosyayı kim hazırlar, başvuruyu kim yapar?

İl, ilçe ve belde merkezlerindeki taşınmazlarda dosyayı orman işletme şefliği heyeti ya da ormancılık büro ve şirketleri hazırlar. Büronun hazırladığı dosya, hazırlayan orman mühendisinin imzasını taşır ve TMMOB Orman Mühendisleri Odası onayından geçer. Dosyayı büro hazırlasa da kendi ihtiyacınız için kesimde dosyayı işletme şefliği kontrol ve tasdik eder, işletme şefi ya da görevlendirdiği memur bu dosyaya dayanarak tutanak düzenler. Pazar satışında dosyayı işletme müdürlüğü heyeti inceler ve keşif, damga ve nakliye işlemi yapılır.

Başvuruyu taşınmazın maliki yapar. Taşınmaz hisseliyse maliklerden biri başvurabilir ama diğer maliklerin kesime yazılı muvafakati gerekir. Başvuru vekâletnameyle bir yakınınız ya da ormancılık bürosu tarafından da yürütülebilir. Hazırladığımız dosyalar orman mühendisi imzalıdır (TMMOB Orman Mühendisleri Odası Sicil No: 21525).

Tapulu kesim dosyasında hangi belgeler yer alır?

Dosyanın bir kısmını başvuran getirir, bir kısmı süreç ilerledikçe dosyaya girer. Şeflik taşınmazın durumuna göre ek belge isteyebilir.

Başvurandan istenenler

• Dilekçe ya da e-Devlet başvurusu: taşınmazın ada ve parseli, ağaçların türü ve sayısı, kesimin amacı (zati ihtiyaç ya da pazar satışı).
• Tapu kaydı: başvuranın hak sahibi olduğunu gösteren belge.
• Muvafakatname: hisseli taşınmazda diğer maliklerin yazılı muvafakati; uygulamada çoğu zaman noter onaylı istenir.
• Mirasçılık belgesi: tapu maliki vefat etmişse veraset ilamı; uygulamada başvurmayan mirasçıların muvafakati de istenir.
• Vekâletname: başvuruyu başkası yürütecekse.

Süreçte dosyaya girenler

• Arazi inceleme raporu: taşınmazın yeri, sınırları ve ağaçların sahadaki durumu.
• Ağaç listesi: kesilecek her ağacın türü ve ölçüleri; uygulamada parseldeki yerlerini gösteren kroki ve fotoğraflar.
• Oda onayı: dosyayı büro hazırladıysa TMMOB Orman Mühendisleri Odası onayı.
• İşletme onayı: kendi ihtiyacınız için kesimde işletme şefliğinin dosyayı kontrol ve tasdik etmesi; pazar satışında işletme müdürlüğü heyetinin dosyayı incelemesi.
• Ölçü tutanağı: kesilen ürünün ölçüsü; pazar satışında damga bu tutanağa göre vurulur.
• Nakliye işlemi: odun satılacaksa ya da ikamet yeriniz parselin bulunduğu belde, köy veya mahallenin dışındaysa yapılır; odun orada kullanılacaksa nakliye tezkeresi aranmaz.

Dilekçenin doldurulabilir örneğini ve dilekçeye yazılacak bilgileri ağaç kesim izni dilekçe örneği yazısında verdik.

Tapulu kesim dosyası adım adım nasıl hazırlanır?

1. 1Tür ve parsel kontrolüAğacın devlet ormanlarında yetişen bir tür olup olmadığı ve parselin orman kadastrosu sınırı dışında kaldığı netleşir. Tapudaki cins bilgisi bunu tek başına göstermez.
2. 2BaşvuruParselin bağlı olduğu orman işletme şefliğine dilekçeyle ya da e-Devlet’teki Orman Genel Müdürlüğü “Tapulu Kesim Başvuru İşlemleri” hizmetinden başvurulur.
3. 3Belge ve hak sahipliği kontrolüDilekçe ve ekler incelenir, başvuranın tapu kaydına göre hak sahibi olduğu tespit edilir. Belgeler tamsa arazi incelemesi için gün belirlenip başvurana bildirilir.
4. 4Arazi incelemesi ve ağaç listesiAğaçlar yerinde sayılır, türü ve ölçüleri kayda geçer, arazi inceleme raporu düzenlenir. Dosyayı büro hazırlıyorsa bu çalışmayı büronun orman mühendisi yürütür.
5. 5Oda ve işletme onayıBüronun dosyası Oda onayından geçer. Kendi ihtiyacınız için kesimde dosyayı işletme şefliği kontrol ve tasdik eder; pazar satışında dosyayı işletme müdürlüğü heyeti inceler. Oda onaylı dosya işletme müdürlüğünce onaylanınca altı aylık süre başlar.
6. 6Tutanak ve kesimKendi ihtiyacınız için kesimde işletme şefi ya da görevlendirdiği memur dosyaya dayanarak tutanak düzenler. Kesim yalnız dosyadaki ağaçlarla sınırlı yapılır; dosyada olmayan ağaca dokunulmaz.
7. 7Damga ve nakliyeOdun parselin bulunduğu belde, köy ya da mahallede kullanılacaksa damga ve nakliye tezkeresi aranmaz. İkamet yeriniz bu sınırların dışındaysa kendi ihtiyacınız nakliye işlemine tabidir ve tutanak nakliyeye dayanak olur. Pazar satışında keşif, damga ve nakliye işlemi yapılır.

İşletme müdürlüğünün onayıyla bir takvim başlar: kesim de nakliye de altı ay içinde biter.

Dosya ne kadar sürede sonuçlanır, ne kadar geçerlidir?

Mevzuatta dosyanın hazırlanması ya da şefliğin incelemesi için sabit bir süre yazılı değildir. Süreyi ağaç sayısı, belgelerin eksiksiz olması, hisseli tapuda muvafakatlerin toplanması, parselin orman sınırına yakınlığı ve şefliğin iş yükü belirler.

Kesin olan süre onaydan sonrasıdır. Oda onaylı işlem dosyası işletme müdürlüğünce onaylandıktan sonra kesim ve nakliye dahil bütün işlemlerin altı ay içinde bitirilmesi esastır; bitmezse dosya iptal edilir ve işlemler yönetmeliğe göre yeniden yapılır (RG 31330 m.12/3). Şefliğin kendi heyetinin hazırladığı dosya için yönetmelikte süre yazılı değildir. Bu yüzden kesimi yapacak ekibi ve odunun alıcısını onaydan önce planlamak işinizi kolaylaştırır.

Kesilen odunla ne yapılabilir?

Odunun ne olacağı başvuruda baştan yazılır: kendi ihtiyacınız (zati ihtiyaç) ya da satış (pazar satışı). Odun parselin bulunduğu belde, köy ya da mahallede kullanılacaksa damga ve nakliye tezkeresi aranmaz; satışta dosyadaki kayıtlar keşif, damga ve nakliye işlemine esas olur. Odunu taşıyan belgenin mevzuattaki adı bugün de nakliye tezkeresidir; 2024 tarihli taşıma belgeleri yönetmeliği onu elektronik taşıma belgesi (ETB) ve irsaliyeyle birlikte taşıma belgesi üst başlığı altında toplar.

Odunu satmayı düşünüyorsanız başvuruyu buna göre yapmanız gerekir. Satışın adımlarını, dikili satış ile kesip satma arasındaki farkı ve ağacın değerini belirleyen etkenleri bahçemdeki ağacı satmak istiyorum yazısında anlattık.

Dosya hazırlanmadan kesilirse ne olur?

Kendi, orman sayılmayan tapulu arazinizdeki bir ağacı kesmenin tek başına genel bir cezası yoktur. Ancak orman türü ağaç işlem dosyası olmadan kesildiğinde ne dosyaya dayanan tutanak düzenlenir ne de satış için keşif, damga ve nakliye işlemi yapılır; odunu parselden yasal yoldan çıkaramazsınız. Parselin orman sayıldığı ortaya çıkarsa ya da ağaç zeytinse sonuç çok daha ağırdır. Durumlara göre güncel yaptırımları tapulu arazide izinsiz ağaç kesme cezası yazısında topladık.

Sık sorulanlar

Kaynaklar

• Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik (RG 10.12.2020/31330) resmigazete.gov.tr 
• 6831 sayılı Orman Kanunu (m.116) mevzuat.gov.tr 
• Tapulu Kesim Başvuru İşlemleri (Orman Genel Müdürlüğü, e-Devlet) turkiye.gov.tr 
• Yönetmeliğin getirdiği yenilikler (TMMOB Orman Mühendisleri Odası) ormuh.org.tr 
• Orman Emvali veya Odun Dışı Ürünlere Verilecek Taşıma Belgeleri Hakkında Yönetmelik (RG 24.08.2024) ogm.gov.tr 

Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra AvcıOMO Sicil No: 21525

Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.

Bu yazılara da göz atın

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 6 dk

Tapulu Arazide Ağaç Kesim İzni: Dilekçe Örneği (2026)

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 8 dk

Tapulu Arazide İzinsiz Ağaç Kesme Cezası ve Tazminat Bedeli (2026)

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 8 dk

Zeytin ağacı kesilir mi?