Bahçemdeki Ağacı Nasıl Keserim? Yasal İzin Rehberi 2026

En yaygın yanılgı: “Arazi benim, ağaç benim, istediğimi yaparım.” 6831 sayılı Orman Kanunu ve ona bağlı yönetmelik, kendi bahçenizde de ağacın türüne ve parselin yerine göre ayrım yapar. Orman sayılmayan tapulu bahçedeki elma ya da armut için orman idaresinden izin gerekmez; aynı bahçedeki bir çamı ya da meşeyi kesip taşımak ise orman işletmesinin işlemine bağlıdır.

Bu yüzden “nasıl keserim” sorusunun ilk cevabı testere değil, doğru kurumdur. Aşağıda sekiz durumu tek tabloda topladık: hangi ağaç için hangi kuruma gidileceği ve hangi belgenin alınacağı. İzin ya da karar tamamlandıktan sonraki kesim, yani halatla, sepetli araçla ya da vinçle parça parça indirme işi, İstanbul’da ağaç kesimi hizmetimizin konusudur.

Ağacınız için hangi kuruma, hangi belgeyle başvurulur?

İlk iki satır, İstanbul’daki müstakil ev bahçelerinde en sık görülen durumdur. İkisinde de kesim için genel bir yasak yoktur; fark, orman türü ağacın kesiminin ve odununun taşınmasının bir işlem dosyasına bağlı olmasıdır.

Ağacın türünü ve parselin durumunu nasıl netleştirirsiniz?

Tablodaki satırı iki soru belirler: ağaç devlet ormanlarında yetişen bir tür mü ve parsel orman kadastrosunda orman sayılıyor mu? Tapudaki “bahçeli kargir ev” ya da “tarla” gibi cins bilgisi ikinci soruyu tek başına cevaplamaz. Bunun için orman kadastro haritasına ve parselin bağlı olduğu orman işletme şefliğine bakılır.

Çam, meşe, kayın, gürgen, sedir, göknar, ladin ve ardıç devlet ormanlarında yetişen türlerdir. Ihlamur, çınar, dişbudak ve kestane de doğal ormanlarımızda bulunur; bahçedeki ağacın bu gruba girip girmediği tür teşhisiyle kesinleşir. Ölçüt ağacın bahçeye dikilmiş ya da kendiliğinden gelmiş olması değil, türüdür. Leylandi ve palmiye gibi süs bitkileri orman ağacı sayılmaz; bunlarda belediye ve site kuralı belirleyicidir.

Meyve ağaçlarıyla örtülü tapulu yerlerde, devlet ormanında yetişmeyen türden ağaçlar herhangi bir kayıt ve şarta bağlı olmadan kesilip taşınabilir. Fıstık çamlıkları ve palamut meşelikleri bu muafiyetin dışındadır. Ceviz ve aşılı kestanede ise kesim ayrıca bir döneme bağlıdır: 2020 tarihli yönetmeliğe göre bu ağaçların kesimine her yıl 15 Kasım – 15 Mart arasında izin verilir; kuru ya da doğal afetle devrilmiş ağaçta dönem aranmaz.

Belediye kuralı orman mevzuatından ayrı işler. Örneğin Kadıköy Belediyesi özel mülkteki budamayı ve kuru ağaç kesimini başvuru üzerine, meclisin belirlediği ücretle yapıyor. Bu yüzden orman işletmesine gitmeden önce ya da gitmeye gerek olmasa bile ilçe belediyesinin park ve bahçeler müdürlüğüne sormak gerekir. Kesim gereken izinlerle yapıldıktan sonra parselde hiç ağaç kalmadıysa ve yapı ruhsatı alınacaksa, birçok ilçe belediyesi ruhsat dosyasında ağaç yoktur belgesi ister.

Orman türü ağaçta başvuru nasıl yürür?

Orman sayılmayan tapulu arazideki orman türü ağaç için başvuru, e-Devlet’teki Orman Genel Müdürlüğü “Tapulu Kesim Başvuru İşlemleri” hizmetinden ya da parselin bağlı olduğu orman işletme şefliğine dilekçeyle yapılır; kesim ve taşıma, orman işletmesinin onayladığı bir işlem dosyasıyla yürür. İl, ilçe ve belde merkezlerinde bu dosyayı bir ormancılık bürosu da hazırlayabilir; büronun hazırladığı dosya TMMOB Orman Mühendisleri Odası onayından geçer. Dosyayı sizin adınıza hazırlayıp şefliğe sunduğumuz hizmetin kapsamı tapulu kesim sayfasındadır.

Dilekçenin doldurulabilir örneği ağaç kesim izni dilekçe örneği yazısında, dosyanın belgeleri ve adımları tapulu kesim dosyası nasıl hazırlanır yazısındadır.

Tapu ağacın kime ait olduğunu gösterir; hangi kuruma gideceğinizi ağacın türü ve parselin yeri belirler.

Zeytin, site bahçesi ve belediye ağacında kime gidilir?

Zeytin ağacı 3573 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle ayrıca korunur. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın fenni gerekçeye dayanan izni olmadan kesilemez ve sökülemez; kesin bir zaruret yoksa izin de verilmez. Başvuru il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne yapılır, orman işletmesine değil.

Site ya da apartman bahçesi ortak yerdir. Bir kat maliki ya da yönetici ortak bahçedeki ağaç için tek başına karar veremez; Kat Mülkiyeti Kanunu m.19/2 ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis için kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar; kanun ağaç kesimini ayrıca saymaz, uygulamada ortak bahçedeki ağacın kesimi de bu kurala göre karara bağlanır. Karardan sonra orman türü ağaç için orman işletmesine gidilir, ilçe belediyesinin özel mülkteki kesim kuralı da sorulur. Yönetimin izleyeceği sırayı site ve apartman bahçesinde ağaç kesimi yazısında anlattık.

Kaldırımdaki, yol kenarındaki ya da parktaki ağaç belediyenindir. Evin önündeki bir ağaç için bakımından sorumlu belediyenin park ve bahçeler birimine dilekçe verilir; kesim ya da budama kararını ve işini belediye yürütür. Bu ağaca kendiniz müdahale ederseniz konu mala zarar vermenin kamu malına karşı işlenen hâli olur.

Boğaziçi, sit alanı ve anıt ağaçta süreç neden ayrı?

Boğaziçi alanında ağaç varlığı 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile mülkiyetten bağımsız olarak korunur. Parseliniz bu alandaysa bahçedeki tek bir ağaç için bile işe ilçe belediyesine ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Boğaziçi imar birimine sorarak başlayın.

Doğal sit alanında ağaca yapılacak müdahale için il çevre, şehircilik ve iklim değişikliği müdürlüğüne başvurulur. Dosya Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunda karara bağlanır ve Bakanlıkça değerlendirilir; başvuruda ağacın durumunu anlatan teknik bir rapor istenir.

Anıt ağaçların tespit esasları ilke kararıyla belirlenir (Bakanlık TS 13137 standardını gösterir); ağaç Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca tabiat varlığı olarak tescil edilir. Bahçenizdeki yaşlı bir ağacın tescilli olup olmadığını Bakanlığın il müdürlüğünden öğrenebilirsiniz. Tescilli ağaca kasten zarar vermek 2863 sayılı Kanun kapsamında suçtur.

Ağaç tehlike oluşturuyorsa ne yapmalısınız?

Gövdesi çürümüş, eğilmiş ya da çatıya ve yola sarkan bir ağaç da yukarıdaki kurallara tabidir; yalnız işlerin sırası değişir. Önce risk bir orman mühendisince belgelenir, sonra ilgili kuruma başvurulur, ardından kontrollü kesim yapılır. Can ve mal için yakın bir tehlike varsa alan boşaltılır ve 112 aranır. Riskli ağacın değerlendirmesi ve kesimi tehlikeli ağaç kesimi sayfasındadır.

Başvuru olumsuz sonuçlanırsa ağaç taşınabilir mi?

İdare ağacın korunmasına karar verdiğinde iki yanlış refleks görüyoruz: başvuruyu aynı gerekçeyle tekrarlamak ve “nasılsa reddedildi” diyerek ağacı kesmek. İkisi de sorunu çözmez. Ağaç temel hattında, havuz yerinde ya da otopark girişinde duruyorsa üçüncü yol ağacın yerini değiştirmektir.

Önce bir taşınabilirlik değerlendirmesi yapılır: türün taşımaya tepkisi, gövde çapı, kök topağının büyüklüğü, mevsim, iş makinesinin sahaya erişimi ve dikilecek yerin toprağı incelenir. Her ağaç taşımaya uygun değildir ve bu raporda açıkça yazılır. Taşımanın kendisi de ağacın türüne göre ilgili kurumun iznine bağlı olabilir; zeytinde bu izin tarım müdürlüğünden alınır. Fizibilite, izin ve uygulama süreci Ağaç Taşıma (Transplantasyon) sayfasında.

İzinsiz kesimin sonucu neye göre değişir?

Sonucu yine tablodaki satır belirler. Kendi, orman sayılmayan arazinizde bir ağacı kesmenin tek başına genel bir cezası yoktur; ancak orman türü ağacın odunu işlem dosyası olmadan taşınamaz. Parsel orman sayılıyorsa 6831 sayılı Kanun’un 91. maddesi, zeytinde 3573 sayılı Kanun, başkasının ya da belediyenin ağacında Türk Ceza Kanunu, belediye kuralına aykırılıkta Kabahatler Kanunu uygulanır. Durumlara göre güncel yaptırımları tapulu arazide izinsiz ağaç kesme cezası yazısında, çamdaki durumu çam ağacı kesme cezası yazısında topladık.

Sık sorulanlar

Kaynaklar

• 6831 sayılı Orman Kanunu (m.91, m.116) mevzuat.gov.tr 
• Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik (RG 10.12.2020/31330) resmigazete.gov.tr 
• Tapulu Kesim Başvuru İşlemleri (Orman Genel Müdürlüğü, e-Devlet) turkiye.gov.tr 
• 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun (m.20) mevzuat.gov.tr 
• 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (m.19) mevzuat.gov.tr 
• 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu mevzuat.gov.tr 
• Doğal sit alanları, sık sorulan sorular (Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü) csb.gov.tr 
• Anıt ağaçlar (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) csb.gov.tr 
• Kadıköy Belediyesi, özel mülkiyetlerde budama çalışmaları kadikoy.bel.tr 

Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra AvcıOMO Sicil No: 21525

Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.

Bu yazılara da göz atın

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 6 dk

Komşunun Ağacı Bahçeme Sarkıyor: Haklarım

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 7 dk

Tapulu bahçemdeki palmiyeyi kesmek suç mu?

Ağaç Kesimi ve Mevzuat · 9 dk

Kesilmesi Yasak Olan Ağaçlar (Türkiye 2026): Hangi Ağaç İzinsiz Kesilemez?