Komşunun Ağacı Bahçeme Sarkıyor: Haklarım
Komşunun ağacının dalı ya da kökü bahçenize taşıyorsa ne zaman ve ne kadarını kesebileceğiniz, taşan daldaki meyvenin kime ait olduğu ve uyuşmazlıkta izlenecek yol.
Komşunun ağacından bahçenize taşan dal ya da kök size zarar veriyorsa, Türk Medeni Kanunu m.740’a göre önce komşudan kaldırmasını istemeniz ve uygun bir süre tanımanız gerekir. Süre içinde kaldırılmazsa sınırı aşan dal ve kökü kesip kendi mülkiyetinize geçirebilirsiniz. Kural dal ve kök için aynıdır; ağacın gövdesine dokunma hakkı vermez.
İçindekiler
Komşunun ağacından bahçenize taşan dal ya da kök size zarar veriyorsa onu kesebilirsiniz; ama hemen değil. Yüksekteki, binaya ya da hatta yakın bir dalı sınırdan kesmek teknik bir iştir; yanlış kesim ağacı kurutursa sorumluluk size döner. Bu yüzden sınırı aşan dalın kontrollü ağaç kesimi ekipmanla ve ağacın dengesi gözetilerek yapılmalıdır.
Türk Medeni Kanunu m.740 ne diyor?
Madde iki kural ve bir istisna cümlesi içerir. Birincisi, komşu arazisine taşarak zarar veren dal ve kökler, komşunun istemi üzerine uygun bir süre içinde kaldırılmazsa komşu bunları kesip kendi mülkiyetine geçirebilir. İkincisi, ekilmiş ya da üzerine yapı yapılmış arazisine dalların taşmasına katlanan komşu, bu dallarda yetişen meyveleri toplama hakkına sahip olur. Maddenin son cümlesi ise şudur: “Komşu ormanlar hakkında bu hükümler uygulanmaz.”
Kanun yalnız taşmayı yeterli saymaz; taşan dal ya da kökün zarar vermesini arar. Çatı oluğunu tıkayan yaprak ve dal, duvarı ya da boruyu zorlayan kök, bahçedeki ekimin güneşini kesen taç somut zarara örnektir. Kökü yapıya ve altyapıya en çok zarar veren türler temeli çatlatan ağaçlar yazısında. Yalnızca “görüntüyü bozuyor” demek bu şartı karşılamayabilir.
Sınırı aşan dal ya da kök, sınır hizasından alındığında ağacı kurutacak kadar büyük mü? Komşuya istem yazmadan önce taşan kısmı ve ağacın tamamını gösteren fotoğrafları konumla iletin; ilk teknik görüşümüzü ücretsiz verelim.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Duruma göre ne yapabilirsiniz?
| Durum | Ne yapabilirsiniz? | Dayanak |
|---|---|---|
| Dal bahçenize taşıyor ve zarar veriyor | Önce istemde bulunur, uygun süre tanırsınız. Kaldırılmazsa sınırı aşan kısmı kesip mülkiyetinize geçirirsiniz | TMK m.740/1 |
| Kök duvara, zemine ya da boruya zarar veriyor | Dal ile aynı kural: önce istem ve süre, sonra sınırı aşan kökün kesimi | TMK m.740/1 |
| Dal taşıyor ama somut bir zarar yok | Kesme hakkı doğmaz; komşuyla konuşma ve arabuluculuk yolu açıktır | TMK m.740/1 (zarar şartı) |
| Taşan dalda meyve var; bahçeniz ekili ya da üzerinde yapı var | Dallara katlanıyorsanız o dallardaki meyveleri toplayabilirsiniz | TMK m.740 (ikinci cümle) |
| Komşu taşınmaz orman | Kanun, komşu ormanlar hakkında bu hükümlerin uygulanmayacağını söyler; orman ağacına dokunmadan önce orman işletme şefliğine danışın | TMK m.740 (son cümle); 6831 sayılı Kanun |
| Ağacın gövdesini ya da tamamını kesmek | Nitelikli mala zarar verme suçu, şikâyete bağlı değil; ayrıca tazminat istenebilir | TCK m.152/1-c |
| Anlaşamadınız, dava açmak istiyorsunuz | Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur | 6325 sayılı Kanun m.18/B |
Komşunun ağacını gövdesinden kesmenin cezası ve tazminatın genel çerçevesi tapulu arazide izinsiz ağaç kesme cezası yazısındadır. Buradaki kural daha dardır: yalnız sınırı aşan dal ve kök, yalnız istem ve süreden sonra.
Taşan dal için adım adım ne yapmalısınız?
- 1Zararı belgeleyinTaşan dalın ya da kökün ve verdiği zararın tarihli fotoğrafını çekin: tıkanan oluk, çatlayan duvar, kırılan kiremit, gölgede kalan ekim.
- 2KonuşunÇoğu sorun ilk konuşmada çözülür. Komşunun budatmayı kabul etmesi, en az masraflı ve en az riskli yoldur.
- 3Yazılı istemde bulununKanun istemin biçimini saymaz; ama sonradan ispat için istemi yazılı ve tarihli yapmak yerinde olur. Hangi dalın ya da kökün, hangi zarar nedeniyle kaldırılmasını istediğinizi açıkça yazın.
- 4Uygun süre tanıyınKanun gün sayısı vermez. İşin büyüklüğü, ekip bulma süresi ve mevsim düşünülerek makul bir süre tanıyın ve bunu isteminizde belirtin.
- 5Süre dolarsa yalnız sınırı aşan kısmı kesinKesimi kendi tarafınızdan, sınır hizasından ve ağaca zarar vermeden yaptırın. Kesilen dal ve kök sizin olur.
- 6Anlaşmazlıkta arabulucuya gidin1 Eylül 2023’ten beri komşu hakkından doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Kesme hakkı, istemde bulunup uygun süreyi bekledikten sonra ve yalnız sınırı aşan kısım için doğar.
Kök duvarı ya da boruyu zorluyorsa ne yapılır?
Kök için de kural aynıdır: önce istem, sonra uygun süre. Teknik taraf ise daha hassastır. Gövdeye yakın büyük bir kökü kesmek ağacın tutunmasını zayıflatabilir; ağaç sonradan sizin ya da komşunun tarafına devrilebilir. Kök kesimine karar vermeden önce ağacın türü, kök yayılımı ve devrilme riski yerinde değerlendirilmelidir.
Kök zararı büyükse ve tazminat konuşulacaksa, ağacın durumunun bağımsız bir raporla kayda geçmesi işinizi kolaylaştırır. Bu değerlendirmeyi ağaç envanter ve risk raporu kapsamında yapıyoruz: ağacın konumu, sağlığı, kök ve gövde kusurları ve önerilen müdahale belgeye geçer.
Taşan daldaki meyve kimindir?
Türk Medeni Kanunu m.740’ın ikinci cümlesi bu soruyu cevaplar. Bahçeniz ekiliyse ya da üzerinde yapı varsa ve komşunun dallarının taşmasına katlanıyorsanız, o dallarda yetişen meyveleri toplama hakkınız vardır. Bu hak, dalın taşmasına katlanmanın karşılığıdır; dalı kestiğinizde o daldan meyve beklenmez.
Bahçenin boş bir arsa olması ya da dalın komşunun kendi tarafında kalması durumu değiştirir. Meyve toplarken komşu parseline girmek ya da ağaca zarar vermek bu hakkın kapsamında değildir.
Kesimden önce nelere dikkat etmelisiniz?
- Yalnız sınırı aşan kısmı kesin; komşu parseline girmek için komşunun rızası gerekir.
- Dalı gövdeye yakın ve tek yönden ağır biçimde almak ağacın dengesini bozar; kuruyan ağacın bedeli sizden istenebilir.
- Ağaç tescilli bir anıt ağaçsa ya da parsel Boğaziçi veya doğal sit alanındaysa, dal kesimi bile ayrı kurallara tabi olabilir; önce ilgili kuruma sorun.
- Komşu ağaç bir site içindeyse muhatap komşu değil site yönetimidir; kararı kat malikleri kurulu verir.
- Kesimden önce ve sonra fotoğraf çekin; istemin tarihini ve süreyi saklayın.
Site içinde komşu bloğun ya da ortak bahçenin ağacı söz konusuysa süreç farklı işler; kararın nasıl alındığını site ve apartman ağaç kesimi izni yazısında anlattık. Sokaktaki ya da parktaki bir ağacın dalı bahçenize taşıyorsa uygulamada muhatap belediyedir.
İstemde tanıdığınız süre dolduysa sınırı aşan dalı sizin tarafınızdan, ağacın dengesini gözeterek keselim; İstanbul içinde ücretsiz yerinde incelemeden sonra kalemli teklifi 24 saat içinde iletiriz.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 215254721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.740 ve m.741; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.152; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B (7445 sayılı Kanunla eklenen dava şartı, 1 Eylül 2023); 6831 sayılı Orman Kanunu. Son kontrol: Eylül 2026.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Komşunuzla uyuşmazlık büyüdüyse bir avukata danışın.
Sık sorulanlar
Komşu ağacını budamama izin vermiyor, belediye keser mi?
Belediyenin başka birinin bahçesindeki ağaca sizin başvurunuzla müdahale edip etmeyeceği ilçeden ilçeye değişir; bunu ilçe belediyesinin park ve bahçeler müdürlüğüne sorabilirsiniz. Sizin doğrudan kullanabileceğiniz yol Türk Medeni Kanunu m.740’tır: istemde bulunur, uygun süre tanırsınız, süre dolarsa sınırı aşan dalı kendi tarafınızdan kestirirsiniz. Komşu parseline girmek içinse onun rızası gerekir.
Kestiğim dallar kime ait?
Türk Medeni Kanunu m.740, istemde bulunduğu hâlde uygun sürede kaldırılmayan dal ve kökleri komşunun kesip kendi mülkiyetine geçirebileceğini söyler. Yani usulüne uygun kestiğiniz, sınırı aşan dal ve kökler sizindir. İstem ve süre şartına uymadan yapılan kesimde bu hükme dayanmak güçleşir ve komşunun tazminat talebi gündeme gelebilir.
Sitede komşu bloğun ağacı sarkıyorsa?
Site içindeki ağaç çoğu zaman bir kat malikinin değil, bütün kat maliklerinin ortak malıdır. Bu durumda muhatap komşu blok değil site yönetimidir; ağacın budanması ya da kesilmesi kat malikleri kurulunun kararıyla yapılır. Konuyu yazılı olarak yönetime iletin ve kurul gündemine alınmasını isteyin.
Komşunun ağacını kesmenin cezası nedir?
Komşunun ağacını gövdesinden kesmek ya da kurutmak, Türk Ceza Kanunu m.152’de ağaçlar için sayılan nitelikli mala zarar verme suçudur. Ceza 1 – 6 yıl hapistir, soruşturma şikâyete bağlı değildir ve komşu ayrıca ağacın değerini tazminat olarak isteyebilir. Türk Medeni Kanunu m.740 yalnız sınırı aşan dal ve kökü, istem ve süreden sonra kesmeye izin verir.
Komşunun ağacı evime zarar veriyor, nereye şikâyet edilir?
Özel bahçedeki ağaç için başvurulacak tek bir şikâyet makamı yoktur. Önce zararı belgeleyip komşuya yazılı istemde bulunun. Anlaşma olmazsa komşu hakkından doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ağaç devrilmek üzereyse ve can ya da mal için yakın tehlike varsa 112 aranır.
Kökler için de önce haber vermek gerekir mi?
Evet, kanun dal ve kökü aynı cümlede düzenler. Türk Medeni Kanunu m.740’a göre komşu arazisine taşarak zarar veren dal ve kökler için önce istemde bulunmak ve uygun bir süre tanımak gerekir. Büyük köklerin kesilmesi ağacın dengesini bozabileceği için kesimden önce ağacın yerinde değerlendirilmesi de gerekir.
Sınıra ağaç dikmek için bir mesafe kuralı var mı?
Türk Medeni Kanunu sabit bir dikim mesafesi yazmaz. Kanunun 741. maddesine göre komşu taşınmaz maliklerinin bitki dikiminde uyacakları kurallar özel kanunlarla belirlenir. Sitede yönetim planına, parselde ilçenin imar ve peyzaj kurallarına bakılır. Kökü ve tacı geniş türleri sınıra ve binaya yakın dikmemek uyuşmazlığı baştan önler.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.740, m.741) mevzuat.gov.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.152) mevzuat.gov.tr
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m.18/B) mevzuat.gov.tr
- 6831 sayılı Orman Kanunu mevzuat.gov.tr
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
