Çim Bakımı
Site ve villa bahçelerindeki çim için biçme, sulama, gübreleme ve havalandırma: çim neden sararır, gölgede neden tutmaz ve yıl boyunca hangi mevsimde ne yapılır.
Çim bakımı dört işten oluşur: bir seferde boyunun üçte birinden fazlasını almadan ve keskin bıçakla biçme, her gün az değil haftada birkaç kez derin sulama, ilkbaharda azotlu ve sonbaharda potasyumlu gübreleme, yoğun kullanılan alanlarda yılda bir havalandırma. Site bahçelerinde sararan çimin sebebi çoğu zaman hastalık değil, bu dört işten birinin yanlış yapılmasıdır.
İçindekiler
- Site bahçesinde çim neden hep aynı yerlerden bozulur?
- Çim nasıl biçilir?
- Çim nasıl ve ne zaman sulanır?
- Çim ne zaman ve nasıl gübrelenir?
- Havalandırma ve keçe alma ne zaman yapılır?
- Yabani ot ve çim hastalığıyla nasıl başa çıkılır?
- Gölgede çim neden tutmaz, ne yapılır?
- Yıl boyunca çim bakımında hangi mevsimde ne yapılır?
- Sık sorulanlar
Çim bakımı dört işten oluşur: doğru yükseklikte ve keskin bıçakla biçme, seyrek ama derin sulama, mevsime göre gübreleme ve sıkışan toprağı havalandırma. Sararan, seyrelen ya da yabani otun bastığı bir çimde sorun çoğu zaman ilaç eksikliği değil, bu dört işten birinin yanlış yapılmasıdır.
Bu yazı var olan bir çim alanının bakımını anlatıyor. Yeni bir alan kuruyorsanız bakımdan önce serim gelir; zemin hazırlığı ve ilk haftalar rulo çim serme sayfasında. Site ve apartman bahçelerinde çim alanlarını site ve apartman bahçe bakımı kapsamında sözleşmeli yürütüyoruz; aşağıdakiler bu işte her ziyarette baktığımız şeyler.
Site bahçesinde çim neden hep aynı yerlerden bozulur?
Bir sitede çim genellikle tek parça bozulmaz. Bozulan yerler bellidir: yürüyüş yolu kenarları, otopark girişleri, çocuk oyun alanının çevresi, ağaç altları ve binaların kuzey cepheleri.
Bu yerlerin ortak sebebi çoğu zaman sulama değil, toprak sıkışması ve gölgedir. Üzerinden sürekli geçilen toprak havasız kalır ve kök derine inemez. Gölgede kalan alanda ise ışık yetmez; oraya ne kadar gübre verilse sonuç değişmez, çünkü sorun besin değildir. Doğru yaklaşım her bozuk alana aynı reçeteyi uygulamak değil, o alanın neden bozulduğunu ayırt etmektir.
Sitenizdeki bozuk alanların hangisinin bakımla toparlanacağını, hangisinde çim yerine yer örtücü ya da malç gerektiğini fotoğraflardan ön değerlendirmeyle çıkaralım. Alanları yakından, bahçenin genelini uzaktan çekip konumla gönderin; bu değerlendirme ücretsizdir.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Çim nasıl biçilir?
Biçme, çim bakımında en çok hata yapılan iştir. Dört kural sonucun büyük kısmını belirler:
- Üçte bir kuralı. Bir seferde çimin boyunun üçte birinden fazlası kesilmez. Uzamış çimi tek seferde dibine indirmek bitkiyi strese sokar; kök gelişimi durur, çim sararır ve boşluğu yabani ot doldurur.
- Çok kısa biçmemek. Kısa çim bakımlı görünür ama toprağı güneşe açar; toprak ısınır, nem uçar, yabani ot tohumu ışık bulup çıkar. Biraz uzun bırakılan çim kendi gölgesini yapar ve yazın daha az su ister.
- Keskin bıçak. Kör bıçak çimi kesmez, yırtar. Yırtılan uçlar birkaç gün içinde kahverengiye döner ve bütün alan donuk, sararmış görünür. “Çim hastalandı” diye bakmaya gittiğimiz alanların bir kısmında sorun yalnız bıçaktır.
- Yön değiştirmek. Her seferinde aynı yönde biçilen çim o yöne yatar ve makine izi oluşur.
Biçimden kalan kısa kırpıntılar çimin üzerinde bırakılabilir; ayrışıp toprağa besin olarak döner. Uzun, ıslak ve yığın hâlindeki biçim artığı ise toplanır, çünkü altındaki çimi havasız bırakır.
Çim nasıl ve ne zaman sulanır?
Çim bakımında en yanlış bilinen konu sulamadır. Her gün kısa süre verilen su yalnız yüzeyi ıslatır; kök de yüzeyde kalır ve ilk sıcak dalgasında yanar. Doğrusu haftada birkaç kez, toprağı derinlemesine ıslatacak kadar sulamaktır: kök suyu aramak için aşağı iner ve çim kuraklığa dayanıklı olur.
Saat de önemlidir. Sabah erken yapılan sulama gün içinde yaprağı kurutur. Akşam sulaması yaprağı gece boyu ıslak bırakır ve mantar hastalıklarını kolaylaştırır; öğle sulaması ise suyun önemli kısmını buharlaştırır.
Otomatik sulama olan sitelerde yaygın sorunlardan biri, programın mevsime göre ayarlanmamasıdır: Nisan’ın programı Ağustos’ta da çalışır ya da tersi. Çimle ağacın aynı bölgeye bağlanması da sık görülür; ikisinin su ihtiyacı farklıdır. Zamanlayıcı ayarı ve sık arızalar sulama sistemi arızaları ve mevsimlik ayar yazısında.
Çim ne zaman ve nasıl gübrelenir?
Çim gübresi tek çeşit değildir; mevsime göre amaç değişir:
- İlkbahar: azot ağırlıklı gübre. Amaç uyanma ve yeşillenmedir.
- Yaz: gerekiyorsa dengeli ve ölçülü. Sıcakta yüksek azot çimi strese sokar ve hastalığı kolaylaştırır.
- Sonbahar: potasyum ağırlıklı kış gübresi. Amaç yeşillik değil, kök gücü ve soğuğa dayanımdır. Ertesi yılın görüntüsünü en çok bu uygulama belirler.
Gübre kuru çime ve öğle sıcağında verilmez; eşit dağıtılmayan gübre çizgi çizgi yanık bırakır. Gübreden sonra alan sulanır ki gübre toprağa insin. Aynı alandaki ağaçların gübre takvimi çiminkinden farklıdır; iki işi aynı günde karıştırmamak gerekir.
Havalandırma ve keçe alma ne zaman yapılır?
Zamanla çimin dibinde ölü sap ve kök artıklarından sünger gibi bir tabaka birikir; buna keçe denir. Keçe kalınlaştığında su ve gübre toprağa ulaşmaz, bu tabakada kalır. Çim sulanır ama susuz kalır.
- Havalandırma: topraktan küçük silindir parçalar alınarak sıkışan zemine hava ve su yolu açılır. Yoğun kullanılan site çimlerinde yılda bir kez, toprak nemliyken yapılır.
- Keçe alma: biriken ölü tabaka tırmıklanarak ya da makineyle alınır.
- Üstten tohumlama: havalandırmadan sonra seyrelen alanlara tohum atılır, üzerine ince kum ya da elenmiş toprak serilir. Yıpranmış site çimini yenilemenin en etkili yolu budur.
Bu işlerin en uygun zamanı çimin hızlı büyüdüğü ve toparlandığı dönemlerdir: İstanbul’da Eylül ve Ekim başı, ikinci seçenek ilkbahar. Bahçedeki diğer işlerle birlikte yıllık sırası İstanbul bahçe bakım takvimi yazısında.
Yabani ot ve çim hastalığıyla nasıl başa çıkılır?
Yabani ot çimin zayıf olduğu yerde çıkar. Sık, sağlıklı ve doğru yükseklikte biçilmiş bir çim örtüsü ota yer bırakmaz. Bu yüzden ot mücadelesinin ilk adımı ilaç değil, çimi güçlendirmektir: doğru biçme, derin sulama, sonbahar gübresi ve seyrek alanlara tohum.
İlaçlı müdahale gerekiyorsa ruhsatlı ürün, etiketteki doz ve bekleme süresiyle kullanılır. Çocuk oyun alanı ve evcil hayvan gezdirilen yerler olan sitelerde sakinlere önceden duyuru yapılır. Kuralların ayrıntısı ağaç ilaçlama yazısında; aynı ilkeler çim ve çalı için de geçerlidir.
Uzun süre yaprak, dal ya da yığın altında kalmış çim çoğu zaman ölmüştür ve bakımla geri gelmez. Böyle bir alanda önce yüzey temizlenir, sonra toprak hazırlanıp yeniden tohumlanır.
Gölgede çim neden tutmaz, ne yapılır?
Bina kuzeyinde ya da yoğun ağaç altında kalan çim, ne yapılırsa yapılsın güneşteki gibi olmaz. Burada üç seçenek vardır:
- Gölgeye dayanıklı türlerce zengin bir karışımla yenilemek.
- Ağaç tacını budamayla seyrelterek alta ışık indirmek.
- Çimden vazgeçip gölge seven yer örtücü bitki, çakıl ya da malç kullanmak.
Her yıl tohum atıp her yıl aynı sonucu almak yerine o alan için doğru kararı bir kez vermek daha ekonomiktir.
Yıl boyunca çim bakımında hangi mevsimde ne yapılır?
| Mevsim | Yapılacak iş | Dikkat |
|---|---|---|
| İlkbahar | İlk biçim, tırmıklama, azotlu gübre, seyrek alanlara tohum | Toprak çok ıslakken makineyle girilmez |
| Yaz | Biçme yüksekliğini artırma, derin ve seyrek sabah sulaması | Öğle sıcağında gübre ve sulama yapılmaz |
| Sonbahar | Potasyumlu kış gübresi, havalandırma, keçe alma, üstten tohumlama, yaprak toplama | Dökülen yaprak çimin üzerinde bekletilmez |
| Kış | Son biçim biraz uzun bırakılır; otomatik sulama kapatılır | Donmuş ya da kırağılı çimde yürünmez, araç geçirilmez |
Site bahçelerinde bu takvimin işlemesi için biçme sıklığı, sulama programı, mevsimlik gübreleme ve yıllık havalandırmanın tek bir programda toplanması ve her ziyaretin tarih ve fotoğrafla kayda geçmesi gerekir. Böylece yönetim değişse de çimin bakım geçmişi kayıtta kalır.
Çim alanını yerinde ölçüp biçme yüksekliğini, sulama programını ve havalandırma dönemini alana göre sözleşmeli bakım teklifine yazalım; İstanbul içinde ücretsiz olan incelemeden sonra teklif 24 saat içinde elinizde olur.
Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525Sık sorulanlar
Çim ne kadar kısa biçilmeli?
Bir seferde çimin boyunun üçte birinden fazlası kesilmez. Uzamış çimi tek seferde dibine indirmek bitkiyi strese sokar, kök gelişimini durdurur ve sararmaya yol açar; böyle bir çim birkaç biçimde kademeli olarak kısaltılır. Çok kısa biçilen çim toprağı güneşe açar ve yabani otu davet eder. Yazın biçme yüksekliği biraz artırılır.
Çim ne sıklıkla sulanmalı?
Her gün az değil, haftada birkaç kez toprağı derinlemesine ıslatacak kadar sulanır. Sıklığı mevsim, toprak tipi ve güneş belirler: kumlu toprak ve güney cephe daha sık, killi toprak ve gölge daha seyrek su ister. Üzerine basıldığında çim geri kalkmıyor ve rengi griye çalıyorsa su ihtiyacı vardır. Sulama sabah erken yapılır.
Kış gübresi ne işe yarar?
Kış gübresi, sonbaharda verilen potasyum ağırlıklı ve azotu düşük gübredir. Amacı çimi yeşertmek değil, kökünü güçlendirmek ve soğuğa, hastalığa dayanımını artırmaktır. Eylül ve Ekim’de verilir. Sonbaharda doğru gübrelenen çim kıştan daha az zararla çıkar ve ilkbaharda daha çabuk toparlanır; site bahçelerinde en sık atlanan uygulama da budur.
Çim neden sararıyor?
En sık sebepler kör bıçakla biçme, çok kısa biçme, yüzeysel sulama, keçe tabakası, sıkışmış toprak ve gölgedir. Gübre yanığı, köpek idrarı ve yazın öğle sıcağında sulama da lekeli sararma yapar. Sararmanın bir kısmı mantar hastalığıdır, ama çoğu bakımdan kaynaklanır. İlaçtan önce biçme, sulama ve toprak kontrol edilir.
Havalandırma gerçekten gerekli mi?
Yoğun kullanılan site çimlerinde gereklidir. Üzerinden sürekli geçilen toprak sıkışır; su ve gübre köke inemez, yüzeyde kalır ya da akıp gider. Bir tornavida toprağa zorlukla giriyorsa toprak sıkışmıştır. Havalandırma yılda bir kez, ilkbaharda ya da sonbaharda, toprak nemliyken yapılır ve ardından üstten tohumlama ile desteklenir.
Gölgede çim tutmuyor, ne yapmalı?
Önce ışığın ne kadar olduğuna bakılır. Günde birkaç saat güneş alan yerde gölgeye dayanıklı tür karışımıyla yenileme ya da ağaç tacının budamayla seyreltilmesi sonuç verebilir. Neredeyse hiç güneş almayan bina kuzeyinde ya da yoğun ağaç altında çim ısrarı sonuç vermez; o alanda gölge seven yer örtücü bitki ya da malç daha doğru çözümdür.
Çim ne zaman gübrelenir?
İstanbul’da çimin iki ana gübre dönemi vardır: ilkbaharda, Mart sonu ile Nisan’da uyanma ve yeşillenme için azot ağırlıklı gübre; sonbaharda, Eylül ve Ekim’de potasyum ağırlıklı kış gübresi. Yoğun kullanılan alanlarda yaz başında ölçülü bir ara uygulama eklenebilir. Yaz sıcağında yüksek azot verilmez; gübreden sonra alan sulanır.
Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.
