Dikili Ağaç Satış İhalesi Kârlılık Hesabı (2026 Rehberi)

Orman ürünleri sektörü, 2026 yılında da Türkiye ekonomisinin en hareketli pazarlarından biri olmaya aday. Orman Genel Müdürlüğü’nün (OGM) dikili ağaç satış ihaleleri, kereste, palet, lif-yonga ve yakacak odun üreten işletmeler için bu pazarın hammadde kaynaklarından biridir. Dikili satışta ağaç ormanda ayaktayken satılır; kesim, bölme, sürütme ve taşıma alıcıya aittir. Bu yüzden ihalenin kârlı olup olmadığını ihale bedelinden çok, sahadan gerçekte ne çıkacağı ve onu yola indirmenin maliyeti belirler.

Aşağıda önce kârlılık hesabını ve en çok gözden kaçan kalemleri, sonra ihaleden önce yapılacak kontrolleri ve bağımsız saha ekspertizinin neye baktığını anlattık. Bu hesabı ve saha kontrolünü ihaleye girecek firmalar için orman mühendisliği danışmanlığı kapsamında yapıyoruz.

Dikili ağaç satışı nedir, risk nerede başlar?

Depo satışında OGM ağacı kendi üretimiyle kestirip depoya indirir ve hazır emval olarak satar. Dikili satışta ise satışa çıkarılacak ağaçlar damgalanır, hacimleri tahmin edilir ve alıcıya ayakta satılır. Satış dosyasında tahmini hacim, türler ve beklenen ürün dağılımı (tomruk, sanayi odunu, lif-yonga, yakacak) yer alır.

Risk burada başlar: bu rakamlar bir tahmindir. Ayakta duran ağacın gövdesinin içi görülmez. Tomruk beklenen gövde budaklı, eğri ya da içi çürük çıkabilir; damgalamadan sonra rüzgâr devriği, böcek zararı ya da kuruma olabilir. Arazi çok dikse ya da yol yetersizse, var olan ağacı yola indirmek beklenenden pahalıya gelir.

Satış ilanını ve sahanın konumunu gönderin; ilandaki hacim, ürün dağılımı ve sürütme koşullarında sahada neyin kontrol edilmesi gerektiğine ücretsiz ön değerlendirmede bakalım. Teklif 24 saat içinde.

Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525

Hemen Ara WhatsApp

Dikili satış ihalesinde kârlılık nasıl hesaplanır?

Hesabın özü tek satırdır:

Net kâr = ürün satış geliri – (ihale bedeli + vergi ve kesintiler + üretim ve sürütme + yol ve nakliye + finansman ve genel gider)

Gelir tarafı, sahadan çıkacak ürünlerin sınıf sınıf miktarı ile her sınıfın pazardaki fiyatının çarpımıdır. Tomruk ile lif-yonga ya da yakacak odun arasındaki birim fiyat farkı büyüktür; aynı metreküpün içindeki tomruk oranı kârı belirler. Tomruk ve odun fiyatlarının nasıl oluştuğunu OGM tomruk ve odun fiyatları sayfasında ayrıca anlattık. Gider tarafında en çok atlanan kalemler şunlardır:

Dikili satışta gider kalemleri: neye bağlı olduğu ve nereden teyit edileceği
Gider kalemi	Neye bağlıdır?	Nereden teyit edilir?
İhale (satış) bedeli	İhalede oluşan fiyat; muhammen bedel yalnız başlangıçtır	Satış ilanı ve şartname
Vergi ve kesintiler	KDV, damga vergisi ve şartnamede yazılı diğer kesintiler	Şartname; oranlar için mali müşavir
Teminat ve ödeme planı	Bağlanan paranın tutarı ve süresi; bu da bir maliyettir	Şartname
Üretim ve sürütme	Ağaç çapı, arazi eğimi, sürütme mesafesi, bölgedeki işçilik ve yakıt fiyatları	Sahada ölçüm; ihale tarihindeki birim fiyatlar
Yol ve rampa	Kamyonun sahaya girip giremeyeceği, yol onarımının gerekip gerekmediği ve kime ait olduğu	Sahada; şartname
Nakliye	Rampadan alıcıya mesafe ve ürün tipi	Nakliyeci teklifleri
Sahadaki orman mühendisi	Tamim, üretim sırasında iş sahasında orman mühendisi bulundurulmasını istiyor	6877/A ve ekleri; iş programı idareyle belirlenir

Örnek hesap: randıman ve hacim farkı sonucu nasıl değiştirir?

Örnek, varsayımsal

Aşağıdaki rakamlar gerçek bir ihaleye, gerçek bir muhammen bedele ya da piyasa fiyatına dayanmaz. Yalnız hesabın mantığını göstermek için seçildi; para birimi yerine “birim” kullanıldı.

Varsayımlar: ilandaki tahmini hacim 1.000 m³ ve beklenen dağılım %60 tomruk, %40 odun. 1 m³ tomrukun satış değeri 10 birim, 1 m³ odunun 3 birim. İhale bedeli ile vergilerin toplamı 3.500 birim ve bu örnekte sahadan çıkan hacimden bağımsız, sabit kabul edildi. Üretim, sürütme ve nakliye m³ başına 2 birim.

Varsayımsal örnek: sahadan çıkan hacim ve tomruk oranına göre net sonuç (birim)
Sahada ne çıktı?	Net sonuç	Hesap (gelir – gider)
İlandaki gibi: 1.000 m³, %60 tomruk	+1.700	(600 x 10 + 400 x 3) – (3.500 + 1.000 x 2) = 7.200 – 5.500
Hacim aynı, tomruk %45	+650	(450 x 10 + 550 x 3) – 5.500 = 6.150 – 5.500
Hacim %10 az (900 m³), tomruk %45	+235	(405 x 10 + 495 x 3) – (3.500 + 900 x 2) = 5.535 – 5.300
Hacim %20 az (800 m³), tomruk %40	-460	(320 x 10 + 480 x 3) – (3.500 + 800 x 2) = 4.640 – 5.100

Aynı ihale bedeliyle sonuç kârdan zarara döner. İlk satıra göre verilebilecek en yüksek ihale bedeli ve vergi toplamı 5.200 birimdir; ikinci satıra göre 4.150 birim. Teklif tavanı bu yüzden ilandaki rakama göre değil, sahada ölçülen hacme, gerçekçi bir tomruk oranına ve hedeflenen kâr payına göre belirlenir.

İhale salonda değil, ondan önce sahada kazanılır ya da kaybedilir.

İhaleye girmeden önce neler kontrol edilmeli?

Şartname ve tamim: Üretim süresi ve aşamaları, süre uzatımının hangi durumlarda verildiği, gecikme cezası, teminat, ödeme planı ve fesih koşulları okunur.
Saha: Teklif sahayı görmeden verilmez. Örnek ağaçlarda göğüs çapı ve boy ölçülür, ilandaki hacmin sahadaki karşılığına bakılır.
Tür ve ürün dağılımı: Aynı metreküpün içinde tomruk, sanayi odunu, lif-yonga ve yakacak oranı çıkarılır.
Gövde kusurları: Budak, eğrilik, çatallanma, kovuk ve çürüklük belirtisi; damgalamadan sonra devrilen ya da kuruyan ağaç var mı?
Eğim ve sürütme: Dik yamaç ve uzun sürütme mesafesi üretim giderini sessizce büyütür.
Yol ve rampa: Kamyon sahaya kadar giriyor mu, yol onarımı gerekiyorsa kime ait?
Güncel birim fiyatlar: Kesim, sürütme, yakıt ve nakliye fiyatları ihale tarihine göre teyit edilir; geçen yılın rakamıyla hesap yapılmaz.
Alıcı ve pazar: Ürün nereye, hangi maliyetle gidecek, alıcınız hazır mı?
Yazılı hesap ve tavan: Gelir ve gider yazılı hesaplanır, teklif tavanı belirlenir ve salonda aşılmaz.
Yasal sınır: Yalnız damgalı ağaç kesilir. Damgasız bir ağacı kesmek devlet ormanında izinsiz kesimdir; 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 91. maddesine göre 3 ay – 5 yıl hapis ve adli para cezası gerektiren bir suçtur.

Dikili saha ekspertizi nedir, neye bakar?

Dikili saha ekspertizi, ihaleye teklif vermeden önce satış sahasının bağımsız bir orman mühendisince teknik ve ekonomik olarak değerlendirilmesidir. İkinci el bir araç almadan önce yaptırılan ekspertize benzer: amaç satın alınan şeyin dosyada yazdığı gibi olup olmadığını önceden görmektir.

Envanter kontrolü: Damgalı ağaçlardan örneklemeyle çap ve boy ölçülür; ilandaki hacmin sahadaki karşılığı hesaplanır.
Kalite ve randıman: Gövde düzgünlüğü ve görülebilen kusurlara göre beklenen ürün dağılımı çıkarılır.
Maliyet ve lojistik: Eğim, sürütme mesafesi, yol ve rampa durumu yerinde incelenir; üretim ve nakliye kalemleri tek tek yazılır.
Fizibilite: Tahmini gelir ve gider karşılaştırılır, önerilen üst teklif aralığı verilir.

Sonuç yazılı bir raporla teslim edilir: hacim ve ürün sınıfı dağılımı, maliyet ve gelir analizi, önerilen teklif aralığı. Ekspertiz bir tahmindir; dikili ağacın içi tam görülmez ve fiyatlar değişir. Rapor karar vermenize yardım eder, teklif kararı ve ihalenin sonucu yatırımcıya aittir; kâr ya da ihale sonucu için söz verilmez. Bu değerlendirme en çok kereste ve palet üreticilerine, lif-yonga kullanan sanayiye ve üretim işini üstlenen müteahhit ve kooperatiflere yarar.

Ekspertiz ihaleden önceki işi kapsar. İhale kazanıldıktan sonra da mühendislik devam eder: OGM’nin 6877/A sayılı tamimi, alıcıdan üretim sırasında, idareyle belirlenen iş programına göre iş sahasında bir orman mühendisi bulundurmasını istiyor. TMMOB Orman Mühendisleri Odası’nın duyurusuna göre bu hizmet ormancılık büro ve şirketlerinden danışmanlık olarak da alınabiliyor. Bu görevin gün sayısı ve sınırları tamimin eklerinde yazılıdır.

İhaleye girmeden önce satış sahasını ölçelim, teklif tavanınızı yazılı hesapla birlikte belirleyelim.

Fotoğraf ve konumla ön değerlendirme ücretsiz · Teklif 24 saat içinde · OMO Sicil No: 21525

Hemen Ara WhatsApp

Dikili satışın kuralları nerede yazılı?

“Dikili satış yönetmeliği” diye aranan kurallar iki metinde durur. Orman ürünlerinin satışının genel çerçevesi Orman Ürünlerinin Satış Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’tedir. Dikili satışa özgü uygulamayı ise OGM’nin 6877/A sayılı Dikili Satış Tamimi ayrıntılandırır; tamim ekleriyle birlikte uygulanır ve zaman zaman değişir, 2023’te bir değişiklik yapıldı. Her satışın ayrıca kendi şartnamesi vardır; süre, teminat ve cezalarda son söz odur.

İlanlar OGM’nin internet sitesindeki ihale duyurularından ve e-Satış portalından (esatis.ogm.gov.tr) takip edilir; portalın doküman bölümünde şartname ve sözleşme örnekleri yer alır. Satışı yapan orman işletme müdürlüğüne doğrudan sormak da güncel bilgiye ulaşmanın en kısa yoludur.

Kendi tapulu arazinizdeki ağaçları satmak ise OGM’nin dikili satış ihalesi değildir; orada ağacın türüne göre ölçü, damga ve taşıma belgesi süreci işler. Bu süreci bahçemdeki ağacı satmak istiyorum yazısında anlattık.

Dayanak ve son kontrol

OGM 6877/A sayılı Dikili Satış Tamimi ve ekleri; Orman Ürünlerinin Satış Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik; 6831 sayılı Orman Kanunu m.91; TMMOB Orman Mühendisleri Odası’nın dikili ağaç satışlarında danışmanlık hizmetleri duyurusu. Örnek hesap varsayımsaldır; gerçek bir ihaleye, muhammen bedele ya da fiyata dayanmaz. Vergi ve kesinti oranları için satış şartnamesine ve mali müşavirinize başvurun. Son kontrol: Eylül 2026.

Bu yazı genel bilgilendirmedir; yatırım ya da hukuki danışmanlık değildir.

Sık sorulanlar

Dikili satış ihaleleri nerede ilan edilir?

Orman Genel Müdürlüğü’nün internet sitesindeki ihale duyurularında ve OGM’nin e-Satış portalında (esatis.ogm.gov.tr). Satışı yapan orman bölge ve işletme müdürlükleri de kendi ilanlarını duyurur. e-Satış portalının doküman bölümünde şartname ve sözleşme örnekleri bulunur. Bölgenizdeki orman işletme müdürlüğünü düzenli takip etmek en güncel bilgiyi verir.

Dikili satış yönetmeliği hangisi, 2026'da değişti mi?

Dikili satışın kuralları Orman Ürünlerinin Satış Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile OGM’nin 6877/A sayılı Dikili Satış Tamimi’nde yazılıdır. Tamim ekleriyle birlikte uygulanır ve zaman zaman değişir; 2023’te bir değişiklik yapıldı. 2026’da uygulanan metni ihaleden önce OGM’nin mevzuat sayfasından ya da satışı yapan işletme müdürlüğünden kontrol edin; her satışın şartnamesi ayrıca bağlayıcıdır.

OGM'nin ilandaki hacim tahmini hatalı olabilir mi?

İlandaki hacim ve ürün dağılımı, ayakta duran ağaçların ölçümüne dayanan bir tahmindir. Gövdenin içi dikili ağaçta görülmez; damgalamadan sonra rüzgâr devriği, böcek zararı ya da kuruma da olabilir. Bu yüzden sahadan çıkan ürün ilandakinden az ya da daha düşük sınıfta çıkabilir. Şartnamede hacim farkıyla ilgili bir hüküm olup olmadığını ihaleden önce okuyun.

İlk ihaleme giriyorum, en kritik adım hangisi?

Sahayı görmeden teklif vermemek. İlandaki metreküpe ve ürün dağılımına güvenip sahaya gitmemek bu işte en pahalıya mal olabilecek hatadır. Örnek ağaçlarda çap ve boy ölçün, gövde kusurlarına bakın, sürütme mesafesini ve yolu yerinde görün. Sonra hesabı yazılı yapın, teklif tavanını belirleyin ve ihale salonunda bu tavanı aşmayın.

Dikili saha ekspertizi yalnız hacim hesabı mı?

Hayır, hacim işin yalnız bir parçasıdır. Ekspertiz ağaçların çap ve boy ölçümünün yanında gövde kalitesini ve beklenen ürün dağılımını, arazi eğimini, sürütme mesafesini, yol ve rampa durumunu, üretim ve nakliye giderlerini de değerlendirir. Kârı çoğu zaman sahada ne kadar ağaç olduğu değil, o ağacı yola indirmenin kaça mal olduğu belirler.

Kaynaklar

Ömer Buğra AvcıYüksek Orman Mühendisi · OMO Sicil No: 21525

Orman mühendisliği yüksek lisansı sahibi. İstanbul’da ağaç röleve, kesim ve taşıma dosyalarını sahada ölçüp kendisi imzalıyor.

Bu yazılara da göz atın

Doğa ve Ormancılık · 5 dk

Ormancılık Nedir?

Doğa ve Ormancılık · 7 dk

Ormanda off road yapmak suç mu?

Orman Ürünleri ve Yatırım · 6 dk

Dikili Ağaç Satış İhalesi Kârlılık Hesabı (2026 Orman Emvali İhaleleri Rehberi)